Wróć 
Jak naukowcy zmierzyli wiek naszych organów Jak naukowcy zmierzyli wiek naszych organów
Zespół kierowany przez prof. Tony’ego Wyssa-Coraya z Uniwersytetu Stanforda przeanalizował próbki krwi niemal 44,5 tysiąca osób w wieku 40–70 lat, uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank. Uczestników obserwowano nawet przez 17 lat. Naukowcy zbadali poziom blisko 3000 białek we krwi – część z nich pochodzi wyłącznie z jednego organu, dlatego ich ilość może zdradzać, jak dobrze ten narząd sobie radzi.
Na tej podstawie stworzono algorytm, który porównuje profil białkowy danej osoby ze średnią dla jej wieku. Jeśli odchylenie jest bardzo duże, organ uznaje się za „skrajnie postarzały” lub przeciwnie – „skrajnie młody”. Badacze objęli analizą 11 układów: mózg, mięśnie, serce, płuca, tętnice, wątrobę, nerki, trzustkę, układ odpornościowy, jelita i tkankę tłuszczową.
Starzenie się organów nie przebiega jednakowo
Wyniki pokazały, że proces starzenia się organów jest wyjątkowo indywidualny. Co trzeci badany miał przynajmniej jeden narząd znacząco odbiegający od normy wiekowej, a co czwarty – kilka takich organów jednocześnie. Oznacza to, że dwie osoby w tym samym wieku mogą mieć zupełnie inny stan zdrowia „od środka”.
Badacze sprawdzili też związek między wiekiem biologicznym poszczególnych organów a ryzykiem 15 chorób, m.in.:
- choroby Alzheimera i Parkinsona,
- przewlekłej choroby nerek i wątroby,
- cukrzycy typu 2,
- migotania przedsionków i niewydolności serca,
- przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
- reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby zwyrodnieniowej stawów.
Zależności okazały się bardzo konkretne – postarzałe serce zwiększało ryzyko migotania przedsionków, postarzałe płuca sprzyjały POChP, a stary mózg wiązał się z podwyższonym ryzykiem alzheimera.
Mózg jako „strażnik długowieczności”
Najważniejszym odkryciem było to, że spośród wszystkich badanych organów to właśnie biologiczny wiek mózgu najsilniej przewiduje ogólną śmiertelność. Jak podkreślił prof. Wyss-Coray, mózg jest strażnikiem długowieczności – osoby ze „starym” mózgiem mają zwiększone ryzyko zgonu, a te z „młodym” mózgiem żyją zwykle dłużej. stanford
Dane liczbowe robią wrażenie: osoby ze skrajnie postarzałym mózgiem miały o 182% wyższe ryzyko zgonu w ciągu kolejnych około 15 lat, w porównaniu z osobami o przeciętnym tempie starzenia. Z kolei osoby ze skrajnie młodym mózgiem miały ryzyko zgonu niższe o 40%. Związek między starym mózgiem a chorobą Alzheimera był również bardzo silny – ryzyko zachorowania było ponad trzykrotnie wyższe niż u osób z przeciętnie starzejącym się mózgiem.
Our organs are aging at different speeds, according to new research by Stanford Medicine investigators. https://t.co/2Pu4Kd9ok7
— Stanford Medicine (@StanfordMed) June 23, 2026
Co to oznacza dla przyszłości medycyny
Naukowcy podkreślają, że takie badania mogą w przyszłości pomóc wykrywać choroby, zanim pojawią się pierwsze objawy. Test wykorzystujący biologiczny wiek organów nie jest jeszcze dostępny komercyjnie – obecnie służy wyłącznie celom badawczym. Twórcy szacują jednak, że podobne narzędzia diagnostyczne mogą trafić do praktyki klinicznej w ciągu najbliższych kilku lat, zaczynając prawdopodobnie od oceny kluczowych organów, takich jak mózg, serce i układ odpornościowy.
Podsumowanie
Badanie naukowców ze Stanford Medicine pokazuje, że starzenie się organów to proces bardzo indywidualny – nasze narządy mogą „starzeć się” w różnym tempie, niezależnie od wieku metrykalnego. Szczególną rolę odgrywa mózg, którego biologiczny wiek najsilniej przewiduje długość życia oraz ryzyko chorób neurodegeneracyjnych, takich jak alzheimer. Odkrycie otwiera drogę do wcześniejszej diagnostyki i profilaktyki chorób wieku podeszłego, zanim pojawią się pierwsze objawy. Na razie jednak testy tego typu pozostają w fazie badawczej i nie są dostępne w rutynowej opiece zdrowotnej.
Bibliografia
Bruce Goldman, People with 'young brains' outlive 'old-brained' peers, Stanford Medicine scientists find, Stanford Medicine News Center, 2025, https://med.stanford.edu/news/all-news/2025/07/brain-mortality.html
Hamilton Oh, Tony Wyss-Coray i wsp., badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Medicine, 2025, https://www.nature.com/articles/s41591-025-03798-1
Stanford Medicine, Stanford Medicine-led study finds way to predict which of our organs will fail first, 2023, https://med.stanford.edu/news/all-news/2023/12/aging-organs.html
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Ageing and health, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
