Nowa lista leków refundowanych od października
Październikowe obwieszczenie Ministra Zdrowia będzie czwartą i ostatnią w tym roku aktualizacją listy leków refundowanych. Od 1 października pacjenci zyskają dostęp do 24 nowych terapii, w tym 8 przeznaczonych dla osób z chorobami rzadkimi.
Jak wyjaśnia wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk, część nowych możliwości leczenia udało się wygospodarować dzięki negocjacjom z firmami farmaceutycznymi.
- Dwa tygodnie temu weszło w życie zarządzenie Ministra Zdrowia, które dało nam nowe instrumenty do negocjacji z firmami farmaceutycznymi. W tym czasie rozmawialiśmy z jedenastoma podmiotami. Efekt tych negocjacji to 400 mln zł. Pieniądze te trafią do pacjentów na finansowanie kolejnych terapii – poinformowała wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Co zmieni się na liście leków dla seniorów?
Szczególnie istotna dla osób 65+ jest zmiana dotycząca sposobu finansowania części leków. Ministerstwo Zdrowia wykorzystuje mechanizm konkurencji cenowej i możliwość refundowania tańszego odpowiednika droższego leku.
W ostatnich dniach pojawiały się informacje sugerujące, że w związku ze zmianami z listy senioralnej może zniknąć około 1500 leków. Ministerstwo Zdrowia zdecydowanie temu zaprzecza.
- Nie ma potrzeby straszenia seniorów i wywoływania niepokoju. Nasz mechanizm opiera się na nowych narzędziach negocjacyjnych, a nie na usuwaniu leków z list refundacyjnych. Dementuję informacje prasowe i zapewniam, że 1500 leków nie znika i nie zniknie z list senioralnych – podkreśliła Katarzyna Kacperczyk.
Resort wyjaśnia, że pierwsze odpowiedniki droższych leków będą jednocześnie nowymi terapiami uwzględnionymi w systemie refundacji. Chodzi o wykorzystanie konkurencji cenowej między producentami, aby część środków przeznaczyć na finansowanie kolejnych terapii.
Czy senior straci dostęp do swojego leku?
Sama zmiana listy refundacyjnej nie oznacza automatycznie, że pacjent zostanie pozbawiony dotychczasowego leczenia. Przy realizacji recepty znaczenie mają m.in. substancja czynna, wskazanie oraz zasady refundacji obowiązujące dla danego preparatu.
Jeżeli na rynku pojawia się tańszy odpowiednik, może on zostać objęty refundacją. W praktyce warto więc zwracać uwagę nie tylko na nazwę handlową leku, ale także na jego substancję czynną.
W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnego preparatu senior może zapytać lekarza lub farmaceutę o aktualne zasady refundacji i dostępne odpowiedniki.
24 nowe terapie na liście refundacyjnej
Październikowa lista przyniesie nowe możliwości leczenia między innymi w onkologii. Refundacją zostaną objęte terapie dotyczące m.in. raka przewodów żółciowych, raka jelita grubego, nowotworów żołądka i przełyku oraz chorób hematoonkologicznych.
Po raz pierwszy refundacją zostanie również objęta terapia celowana dla pacjentów z zespołem von Hippla-Lindau.
Nowe terapie nie dotyczą jednak wyłącznie chorób nowotworowych. Na liście znalazły się także możliwości leczenia m.in. mukowiscydozy, kardiomiopatii w przebiegu amyloidozy, pierwotnego zapalenia dróg żółciowych oraz choroby Duchenne’a.
Uwzględniono również terapię dla pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem płucnym. Na nowej liście znalazło się ponadto 10 terapii o ugruntowanej skuteczności, dostępnych w aptekach, z obszaru endokrynologii.
90 nowych terapii od początku 2026 roku
Październikowa lista zamyka tegoroczny cykl zmian refundacyjnych. Według Ministerstwa Zdrowia w 2026 r. refundacją objęto już 90 nowych terapii: 46 onkologicznych i 44 nieonkologiczne. 30 z nich dotyczy chorób rzadkich.
- Aż 1/3 wszystkich nowych terapii dotyczy chorób rzadkich. To terapie, które są najdroższe i bez refundacji pacjent nie miałby możliwości ich sfinansować i podjąć leczenia – zaznaczyła Katarzyna Kacperczyk.
Ważną częścią systemu są także tzw. instrumenty dzielenia ryzyka. W tym roku do Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło z tego tytułu 2,4 mld zł. Według MZ środki te pozwoliły na objęcie refundacją nowych terapii oraz kontynuowanie finansowania leczenia, które już wcześniej było dostępne w systemie.
Ministerstwo szacuje, że wpływy z instrumentów dzielenia ryzyka ustalonych w 2026 r. mogą przekroczyć 3 mld zł.
Co zmiany oznaczają dla seniorów?
Najważniejsza informacja dla osób 65+ jest taka, że od 1 października zmienią się zasady dotyczące części refundowanych leków, ale według Ministerstwa Zdrowia nie oznacza to usunięcia 1500 leków z listy senioralnej.
Mechanizm ma pozwolić na wykorzystanie konkurencji między producentami i niższych cen odpowiedników do wygospodarowania środków na kolejne terapie.
Przy zakupie konkretnego leku po 1 października warto sprawdzić jego aktualny poziom refundacji. Jeśli farmaceuta zaproponuje odpowiednik, można również zapytać, czy zawiera tę samą substancję czynną i jaki poziom odpłatności obowiązuje dla danego preparatu.
Monika Krzepina
