Dlaczego współczesny styl życia ogranicza naszą sprawność?
W dzisiejszym, uprzemysłowionym świecie siedzenie, a często wręcz garbienie się, jest dominującą pozycją w ciągu dnia dla większości z nas. Z punktu widzenia biomechaniki powszechnie używane meble, takie jak krzesła, fotele samochodowe czy miękkie kanapy, są dla stawów miednicy i odcinka lędźwiowego tym samym, czym ciasne obuwie dla naszych stóp – ograniczają ich naturalną funkcję.
Dlatego powrót na matę i praktyka jogi to dla wielu starszych osób szansa na nawiązanie nowej, zdrowej relacji z podłożem, między innymi poprzez bezpośrednie przeniesienie ciężaru ciała w asanach.
Asany siedzące – bezpieczne ćwiczenia dla seniora
Pozycje siedzące stanowią doskonały i niezwykle bezpieczny punkt wyjścia dla osób starszych, zwłaszcza że samo sanskryckie słowo asana można dosłownie przetłumaczyć właśnie jako „siedzenie”. Jak podkreślają Leslie Kaminoff i Amy Matthews autorki książki Joga. Nowy ilustrowany przewodnik po asanach, ruchach i technikach oddychania”:
- Poza konceptem przywrócenia naturalnej funkcji miednicy i lędźwi, siedzenie w jodze jest również związane z bardziej zaawansowaną praktyką. W rzeczywistości słowo asana może być dosłownie przetłumaczone jako „siedzenie”, a z konkretnego punktu widzenia wszystkie ćwiczenia asan mogą być określone jako metodyczny sposób uwalniania kręgosłupa, kończyn i oddechu, aby jogini mogli spędzić długi czas w pozycji siedzącej.
Te ćwiczenia dla seniora, wykonywane z odpowiednią uwagą skierowaną na anatomię stawów, mięśni i tkanek łącznych, pomagają przywrócić organizmowi część tej naturalnej elastyczności, którą cieszyliśmy się beztrosko w okresie dzieciństwa.
Kluczową rolę odgrywa tu praca nad konkretnymi partiami ciała:
- Dandasana (Pozycja Kija): Angażuje mięśnie prostowniki grzbietu i uczy neutralnego ustawienia kręgosłupa. Warto pamiętać, że ze względu na naturalne różnice w proporcjach kończyn względem tułowia, nie każda osoba starsza będzie w stanie oprzeć płasko dłonie na ziemi, aby wesprzeć wyprost kręgosłupa, co jest zjawiskiem całkowicie normalnym.
- Paschimottanasana: To pozycja intensywnie rozciągająca tył ciała. Praca w tej asanie doskonale wpływa na elastyczność powięzi, która tworzy ciągłą sieć biegnącą od podeszew stóp aż po łuki brwiowe, realnie poprawiając zdrowie stawów.
Modyfikacje dla komfortu i bezpieczeństwa
W pracy z seniorami absolutnym priorytetem jest bezpieczna aktywność. Wykonywanie głębokich skłonów w przód może być trudne ze względu na ograniczenia zginaczy bioder i tylnej taśmy ud. W takich przypadkach nie należy na siłę forsować kręgosłupa lędźwiowego, ale odpowiednio podwyższyć miednicę. Umieszczenie zwiniętego koca lub innej stabilnej podpory pod guzami kulszowymi sprawia, że siła ciążenia w naturalny i łagodny sposób przyciąga górną część ciała do przodu, ułatwiając wejście w asanę.
Oddech i relaksacja układu nerwowego
Praktyka jogi to nie tylko sprawność osób starszych w wymiarze fizycznym, ale również bezcenna praca z umysłem. Metodyczne uwalnianie napięć z kręgosłupa, ramion i nóg w stabilnych pozycjach sprawia, że znikają fizyczne dystrakcje związane z koniecznością balansowania i utrzymywania równowagi. Dzięki temu odblokowane energie ciała mogą zostać skierowane na głęboką, kontemplacyjną pracę oddechową i praktyki medytacyjne, które doskonale wyciszają przebodźcowany układ nerwowy.
