Zasiłek pogrzebowy wynosi już 7 tys. zł. Jeden błąd we wniosku może kosztować

Przez kilkanaście lat zasiłek pogrzebowy wynosił 4 tys. zł. Ta kwota obowiązywała od marca 2011 roku i przez długi czas nie była zmieniana, mimo rosnących kosztów organizacji pochówku. Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wzrosło do 7 tys. zł. Nowe przepisy przewidują również możliwość jego waloryzacji od 1 marca, jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.

Skala wypłat pokazuje, jak istotne jest to wsparcie. Od stycznia do września 2026 roku w całym kraju wypłacono 299,1 tys. zasiłków pogrzebowych na łączną kwotę 1 mld 870 mln zł. Przeciętna wypłata wyniosła 6252,67 zł.

Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy z ZUS?

O zasiłek pogrzebowy może ubiegać się osoba lub instytucja, która pokryła koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej, emeryta, rencisty albo członka rodziny osoby pobierającej świadczenie emerytalno-rentowe.

Prawo do zasiłku przysługuje również po śmierci osoby, która nie miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała warunki do otrzymania jednego z tych świadczeń.

Wśród członków rodziny uprawnionych do zasiłku znajdują się m.in.:

• małżonek, również pozostający w separacji,
• rodzice i dzieci,
• rodzeństwo,
• dziadkowie i wnuki,
• ojczym i macocha,
• dzieci przysposobione i dzieci drugiego małżonka,
• dzieci przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.

Świadczenie nie jest zarezerwowane wyłącznie dla krewnych zmarłego. Mogą je otrzymać także osoby niespokrewnione, np. sąsiad lub przyjaciel, a także pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego, jeśli poniosły koszty pogrzebu.

Nie każdy otrzyma pełne 7 tys. zł. Decyduje pokrewieństwo

Podwyższenie zasiłku pogrzebowego nie oznacza, że każda osoba organizująca pochówek dostanie 7 tys. zł. Przepisy rozróżniają sytuację członków rodziny i pozostałych osób lub instytucji, które pokryły koszty pogrzebu.

Jeżeli wydatki poniósł członek rodziny zmarłego, otrzyma pełną kwotę zasiłku, czyli 7 tys. zł, niezależnie od faktycznej wysokości kosztów pogrzebu.

Inaczej wygląda sytuacja osób spoza rodziny oraz instytucji. W ich przypadku ZUS zwraca udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż wynosi maksymalna kwota świadczenia.

– Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego, otrzyma on pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Przykładowo, jeżeli rachunki za pogrzeb wyniosły 5 tys. zł, członek rodziny otrzyma 7 tys. zł. Natomiast sąsiad, który opłacił pochówek, dostanie zwrot w wysokości 5 tys. zł.

Warto pamiętać również o sytuacji, w której koszty pogrzebu pokryło kilka osób lub podmiotów. Wówczas zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych wydatków.

Jakie wydatki uwzględnia ZUS? Nie każdy rachunek wystarczy

Przy ustalaniu prawa do zasiłku ZUS bierze pod uwagę wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu.

Nie wszystkie koszty związane z organizacją ostatniego pożegnania można jednak uwzględnić we wniosku. Do wydatków podlegających zwrotowi nie zalicza się m.in.:

• zakupu pomnika lub nagrobka,
• organizacji stypy, czyli konsolacji,
• opłaty pobieranej przez zakład pogrzebowy za samo złożenie dokumentów w ZUS.

Istotne jest również to, jakie dokumenty potwierdzające wydatki zostaną przedstawione. Sama faktura za kwiaty nie wystarczy do uzyskania zasiłku pogrzebowego. Jeżeli natomiast z określonych przyczyn nie można przedłożyć rachunku za trumnę lub urnę, należy wyjaśnić tę sytuację.

Wniosek Z-12 do ZUS. Jakie dokumenty przygotować?

Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, trzeba złożyć wniosek Z-12. Można zrobić to na kilka sposobów:

• osobiście w placówce ZUS,
• pocztą,
• elektronicznie przez eZUS,
• za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane w konkretnej sytuacji. Podstawowe znaczenie mają rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu.

W zależności od okoliczności ZUS może wymagać również dokumentów dotyczących zgonu lub martwego urodzenia dziecka. Jeśli dziecko było umieszczone w rodzinie zastępczej, konieczne będzie zaświadczenie potwierdzające ten fakt. W przypadku dokumentów sporządzonych za granicą trzeba przedstawić odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe.

Problemem może okazać się także brak dokumentów potwierdzających pokrewieństwo ze zmarłym. Jeżeli ZUS nie będzie w stanie samodzielnie ustalić tej okoliczności, poprosi wnioskodawcę o dodatkowe potwierdzenie. Na dostarczenie wymaganych dokumentów wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.

Zasiłek pogrzebowy – pilnuj 12-miesięcznego terminu

Jednym z najważniejszych obowiązków osoby ubiegającej się o świadczenie jest dotrzymanie terminu złożenia dokumentów.

Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy przekazać do ZUS w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek został opłacony. Po upływie tego czasu prawo do świadczenia co do zasady wygasa.

Przepisy przewidują jednak wyjątki. Jeżeli wcześniejsze złożenie wniosku było niemożliwe z przyczyn niezależnych od osoby, która pokryła koszty pogrzebu, termin 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu.

Może tak być np. w przypadku późniejszego odnalezienia lub zidentyfikowania zwłok. Przyczynę opóźnienia trzeba odpowiednio udokumentować, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.

Podwyższenie zasiłku pogrzebowego do 7 tys. zł stanowi większe wsparcie dla osób organizujących pochówek. Warto jednak pamiętać, że o wypłacie świadczenia decydują nie tylko poniesione koszty, ale również status wnioskodawcy, kompletność dokumentów i zachowanie ustawowego terminu.

Źródło: ZUS