Dlaczego jesienią i zimą częściej chorujemy?
W chłodniejszych miesiącach więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach. Rzadziej wietrzymy mieszkania, a bliski kontakt z innymi osobami ułatwia przenoszenie wirusów i bakterii drogą kropelkową oraz powietrzną.
Znaczenie ma również niższa wilgotność powietrza. Może ona prowadzić do wysuszenia błon śluzowych nosa i gardła, które stanowią jedną z naturalnych barier ochronnych organizmu. Jesienią i zimą wzrasta także aktywność sezonowych patogenów, w tym wirusów grypy, RSV oraz SARS-CoV-2.
Nie oznacza to jednak, że na jesienną infekcję jesteśmy skazani. Wiele zależy od codziennych nawyków i odpowiednio zaplanowanej profilaktyki.
Sen, ruch i nawodnienie. Od tego warto zacząć
Dbanie o odporność nie wymaga skomplikowanych metod. Podstawą jest zdrowy styl życia.
Warto zadbać o odpowiednią ilość snu i regenerację. Regularna aktywność fizyczna również wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego – nie musi oznaczać intensywnych treningów. Dla seniora dobrym wyborem może być codzienny spacer, jazda na rowerze, ćwiczenia dostosowane do możliwości czy nordic walking.
Znaczenie ma również dieta. Warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, zdrowe tłuszcze i fermentowane produkty spożywcze mogą być elementem prawidłowo zbilansowanego jadłospisu.
Nie można zapominać o piciu odpowiedniej ilości płynów. Regularne nawadnianie pomaga utrzymać prawidłowe nawilżenie błon śluzowych dróg oddechowych.
Ważne są także odpoczynek i ograniczanie przewlekłego stresu. Kontakt z bliskimi, aktywność na świeżym powietrzu czy proste techniki relaksacyjne mogą być częścią codziennej troski o dobre samopoczucie.
Seniorzy są bardziej narażeni na powikłania infekcji
Wraz z wiekiem zmienia się funkcjonowanie układu odpornościowego. Organizm może mniej skutecznie reagować na niektóre patogeny, dlatego infekcje, które u młodszych osób przebiegają stosunkowo łagodnie, u seniorów mogą prowadzić do poważniejszych konsekwencji.
Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób, które mają choroby przewlekłe. Grypa, COVID-19 czy inne infekcje układu oddechowego mogą zwiększać ryzyko powikłań i konieczności hospitalizacji.
Dłuższy pobyt w szpitalu może z kolei oznaczać dla starszej osoby utratę części sprawności i trudniejszy powrót do codziennego funkcjonowania. Dlatego w przypadku seniorów profilaktyka nie jest dodatkiem do dbania o zdrowie, ale jednym z jego ważnych elementów.
Te szczepienia warto mieć na uwadze przed jesienią
Przed rozpoczęciem sezonu infekcyjnego warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą o szczepieniach odpowiednich dla naszego wieku i stanu zdrowia.
W materiale dotyczącym jesiennej profilaktyki GIF zwraca szczególną uwagę na szczepienia przeciwko:
- grypie,
- COVID-19,
- RSV,
- zakażeniom pneumokokowym,
- krztuścowi.
Nie wszystkie szczepienia są przeznaczone dla każdej osoby. Ich zasadność może zależeć m.in. od wieku, chorób przewlekłych, wcześniejszych szczepień oraz aktualnych zaleceń. Dlatego przed szczepieniem warto skonsultować się z lekarzem lub innym uprawnionym pracownikiem ochrony zdrowia.
W Polsce dostępne są zarówno szczepienia bezpłatne, jak i częściowo refundowane dla określonych grup pacjentów. Zasady refundacji mogą się zmieniać, dlatego przed zakupem szczepionki warto sprawdzić aktualne uprawnienia.
Szczepienie w aptece. To opcja także dla seniora
Niektóre szczepienia osób dorosłych można wykonać również w aptece, która ma odpowiednią umowę z NFZ.
To rozwiązanie może być szczególnie wygodne dla seniorów. Apteka znajdująca się bliżej domu oznacza krótszy dojazd i mniej formalności, a szczepienie odbywa się w odpowiednio przygotowanym miejscu.
Jak wygląda procedura?
Najpierw trzeba znaleźć aptekę, która wykonuje szczepienia. Następnie farmaceuta przeprowadza wywiad dotyczący stanu zdrowia i pacjent wypełnia odpowiedni kwestionariusz. Jeżeli szczepionka wymaga recepty, farmaceuta może ją wystawić, również w sytuacji, gdy preparat jest objęty refundacją.
Po kwalifikacji szczepionka jest podawana przez uprawnionego farmaceutę. Po szczepieniu pacjent powinien pozostać w aptece przez około 15 minut na obserwacji.
Warto pamiętać, że szczepienia w aptekach dotyczą osób dorosłych. Przed wizytą dobrze jest sprawdzić, czy wybrana apteka realizuje dane szczepienie i czy obowiązuje wcześniejsza rejestracja.
Jak znaleźć aptekę wykonującą szczepienia?
Informacje o punktach szczepień można sprawdzić w serwisie pacjent.gov.pl. Przed wizytą warto również skontaktować się bezpośrednio z apteką i zapytać o dostępność konkretnego szczepienia oraz zasady jego wykonania.
Dla osoby starszej może to być prostsze rozwiązanie niż wizyta w placówce oddalonej od miejsca zamieszkania.
Profilaktyka to więcej niż szczepienie
Szczepienia są ważnym elementem ochrony przed chorobami zakaźnymi, ale nie zastępują codziennej troski o zdrowie.
W sezonie jesienno-zimowym warto regularnie wietrzyć pomieszczenia, myć ręce, unikać bliskiego kontaktu z osobami, które mają objawy infekcji, a w przypadku choroby dać organizmowi czas na odpoczynek.
Dobrze też nie czekać z konsultacją lekarską, jeśli infekcja ma ciężki przebieg, objawy szybko się nasilają albo pojawiają się niepokojące symptomy.
Jesień może być dobrym momentem na sprawdzenie, czy nasze szczepienia są aktualne. Kilka minut poświęconych na rozmowę z lekarzem lub farmaceutą może być ważnym elementem przygotowania do sezonu infekcyjnego.
Monika Krzepina
