Wyleczenie z nowotworu to ogromny sukces medyczny i osobisty, jednak dla wielu pacjentów walka o normalność trwa jeszcze długo po zakończeniu terapii. Obecne praktyki ubezpieczycieli, którzy traktują ozdrowieńców jako grupę wysokiego ryzyka, utrudniają im dostęp do podstawowych usług finansowych. Nadchodząca reforma ma szansę trwale zmienić tę sytuację, wprowadzając mechanizm tzw. „prawa do zapomnienia onkologicznego”.
Czym jest prawo do zapomnienia onkologicznego i dlaczego jest tak ważne?
Idea „prawa do zapomnienia” opiera się na założeniu, że osoba, która zakończyła leczenie onkologiczne i od dłuższego czasu pozostaje w remisji, powinna być traktowana przez instytucje finansowe tak samo, jak osoba, która nigdy nie chorowała. Obecnie wielu byłych pacjentów spotyka się z:
- całkowitą odmową udzielenia ubezpieczenia na życie,
- drastycznym podwyższeniem składek ubezpieczeniowych,
- utrudnionym dostępem do kredytów konsumenckich, które wymagają zabezpieczenia w postaci polisy.
Sygnatariusze stanowiska – m.in. Rzecznik Praw Pacjenta oraz Narodowy Instytut Onkologii – podkreślają, że pięcioletni okres od zakończenia terapii jest medycznie uzasadnionym punktem zwrotnym. To właśnie po pięciu latach ryzyko wznowy jest statystycznie znacznie niższe, co czyni utrzymywanie wysokich składek nieuzasadnionym.
Wspólny front: instytucje walczą o zmiany w ustawie
Projekt nowelizacji ustawy o kredycie konsumenckim, nad którym pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Ministerstwem Finansów, jest szansą na wdrożenie unijnej dyrektywy CCD2 w prokonsumencki sposób. Instytucje takie jak UOKiK, Rzecznik Finansowy czy Polskie Towarzystwo Onkologiczne proponują zapis, który raz na zawsze przetnie spekulacje ubezpieczycieli.
Proponowany zapis zakłada, że dane o przebytej chorobie nowotworowej nie mogą być pozyskiwane ani wykorzystywane przez ubezpieczycieli po upływie 5 lat od zakończenia leczenia. Co istotne, zakaz ten ma obejmować nie tylko etap podpisywania umowy, ale także cały okres jej realizacji, w tym moment wypłaty świadczenia.
Standardy medyczne fundamentem zmian prawnych
Pięcioletni okres karencji nie jest przypadkowy – jest on spójny z ustawą o Krajowej Sieci Onkologicznej. Wykorzystanie tego samego kryterium w prawie finansowym gwarantuje spójność systemu państwowego. Eksperci medyczni argumentują, że osoba skutecznie wyleczona nie powinna być stygmatyzowana swoją historią chorobową. Dzięki tym regulacjom, tysiące byłych pacjentów odzyska realną szansę na stabilizację finansową i planowanie przyszłości bez obawy przed wykluczeniem.
