Prawa pacjenta seniora: co Ci się należy i jak to egzekwować?

Prawa wszystkich pacjentów

Najważniejsze jest to, że masz prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. W praktyce oznacza to, że lekarz powinien Cię zbadać, wysłuchać i wyjaśnić plan działania w sposób zrozumiały. Masz prawo do informacji o rozpoznaniu, badaniach, możliwych metodach leczenia, ryzyku i alternatywach, a także do zadawania pytań tak długo, jak potrzebujesz.

Jeśli coś jest niejasne, możesz prosić o powtórzenie lub zapisanie zaleceń prostym językiem. Masz też prawo do poszanowania intymności i godności: zasłonięte drzwi, parawan, spokojna atmosfera, brak komentarzy, które Cię stawiają w gorszym świetle. I jeszcze jedno: masz prawo do zgody na badanie i leczenie, czyli nikt nie powinien robić czegokolwiek bez Twojej wiedzy i akceptacji, chyba że chodzi o sytuację nagłą ratującą życie.

Jak mieć kontrolę nad swoimi danymi?

Twoja dokumentacja medyczna to Twoja sprawa.

• Masz prawo wglądu do dokumentacji, otrzymania kopii, odpisu albo wydruku, a także prawo do informacji, gdzie i jak możesz ją odebrać. To ważne szczególnie wtedy, gdy leczysz się u kilku specjalistów i chcesz uniknąć powtarzania badań albo sprzecznych zaleceń.
• Masz też prawo wskazać osobę upoważnioną do informacji o Twoim stanie zdrowia i do dokumentacji. Warto to zrobić, gdy chcesz, żeby ktoś bliski mógł Ci pomóc w rozmowie z lekarzem.
• Pamiętaj, że obowiązuje tajemnica medyczna: personel nie powinien omawiać Twoich spraw „na korytarzu” ani przy innych pacjentach. Jeśli widzisz, że informacje o Tobie są przekazywane zbyt swobodnie, masz prawo poprosić o rozmowę w miejscu zapewniającym prywatność i zgłosić naruszenie.

Dzięki temu łatwiej Ci egzekwować swoje prawa, bo masz konkretne dane, a nie tylko wspomnienia z wizyty. To też zmniejsza stres, gdy trafiasz do nowego lekarza lub na SOR.

Jak egzekwować prawa pacjenta krok po kroku, gdy czujesz się źle potraktowany?

Gdy coś poszło nie tak, najlepsze jest działanie spokojne i konkretne. Na początku spróbuj nazwać problem „tu i teraz”: poproś o wyjaśnienie, o zapis zaleceń albo o rozmowę z osobą odpowiedzialną (np. koordynatorem, oddziałową, kierownikiem poradni). Czasem wystarczy prosta interwencja, bo personel reaguje dopiero, gdy problem jest jasno opisany.

Jeśli sytuacja była poważniejsza, zbieraj fakty: datę, miejsce, nazwiska (jeśli je znasz), opis zdarzenia i to, jak wpłynęło na Twoje leczenie. Masz prawo złożyć skargę do placówki, a gdy naruszenie dotyczy praw pacjenta, możesz zgłosić sprawę do Rzecznika Praw Pacjenta.

Najważniejsze, żebyś nie zostawał z poczuciem bezsilności. Twoje prawa nie są tylko „na papierze”, one działają wtedy, gdy je nazywasz i prosisz o ich respektowanie.