Dlaczego skala Lawtona skupia się na czynnościach dnia codziennego?
Skala Lawtona nie bada sprawności fizycznej wprost, ale to, jak wykorzystujesz ją w praktyce. Chodzi o czynności, które wykonujesz każdego dnia i które decydują o Twojej niezależności w domu oraz poza nim. To właśnie te drobne aktywności pokazują, czy możesz funkcjonować bez pomocy innych osób, czy zaczynasz potrzebować wsparcia w organizacji codzienności. Skala skupia się na takich podatkowych czynnościach, jak:
- robienie zakupów i planowanie potrzeb domowych,
- przygotowywanie posiłków i organizacja kuchni,
- dbanie o porządek w mieszkaniu,
- korzystanie z telefonu i kontakt z innymi,
- przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami,
- zarządzanie pieniędzmi i opłatami.
Te elementy tworzą obraz Twojej codziennej niezależności i pokazują, jak radzisz sobie w naturalnym środowisku życia. W tej ocenie liczy się Twoja realna samodzielność, a nie to, czy teoretycznie wiesz, jak coś zrobić
Jak wygląda ocena w skali Lawtona krok po kroku?
Ocena w skali Lawtona polega na odpowiedzi na kilka pytań dotyczących Twoich codziennych aktywności. Nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani badań medycznych. Najczęściej przeprowadza ją lekarz rodzinny, geriatra, pielęgniarka lub opiekun, ale możesz też samodzielnie zastanowić się nad tymi obszarami.
Każda czynność oceniana jest pod kątem tego, czy wykonujesz ją w pełni samodzielnie, z niewielką pomocą, czy potrzebujesz wsparcia. Liczy się to, jak jest naprawdę, a nie jak było kiedyś. Dzięki temu wynik odzwierciedla aktualną sytuację. Taka ocena bywa szczególnie pomocna, gdy masz wrażenie, że niektóre obowiązki zaczynają Cię męczyć bardziej niż dawniej.
Co oznacza wynik skali Lawtona dla Twojego życia?
Wynik skali Lawtona nie jest oceną „dobry” lub „zły”. To informacja o tym, w których obszarach radzisz sobie świetnie, a gdzie możesz potrzebować odciążenia. Czasem drobna pomoc w jednym zadaniu pozwala Ci zachować pełną niezależność w pozostałych sferach życia. Dzięki tej ocenie łatwiej rozmawiać z bliskimi o realnych potrzebach. Wynik to przede wszystkim:
- sygnał, że warto uprościć niektóre obowiązki,
- podpowiedź, gdzie przyda się pomoc bliskich,
- wskazówka do rozmowy z lekarzem lub opiekunem,
- sposób na zaplanowanie bezpiecznego funkcjonowania w domu.
Dzięki temu badaniu zamiast ogólnego stwierdzenia, że „jest trudniej niż kiedyś”, możesz wskazać konkretne czynności, które wymagają wsparcia. To ułatwia zrozumienie i planowanie pomocy.
Agnieszka Żmiejko
