Dlaczego półpasiec częściej dotyczy osób starszych?
Półpasiec wywołuje wirus Varicella zoster virus – ten sam, który powoduje ospę wietrzną. Po przechorowaniu ospy wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia. Może uaktywnić się po wielu latach, zwłaszcza gdy odporność słabnie.
A wraz z wiekiem naturalna odporność organizmu obniża się. Dlatego osoby po 60. roku życia chorują częściej i ciężej przechodzą zakażenie.
Pierwsze objawy łatwo przeoczyć
Zanim pojawi się wysypka, zwykle występuje:
- jednostronny ból (np. pleców, klatki piersiowej, twarzy),
- pieczenie lub mrowienie skóry,
- nadwrażliwość na dotyk,
- uczucie „przewiania” lub rozbicia.
Dopiero po kilku dniach pojawiają się pęcherzyki na zaczerwienionej skórze, najczęściej po jednej stronie ciała.
Wielu seniorów początkowo podejrzewa rwę kulszową, problemy z kręgosłupem albo „przewianie”. Tymczasem szybka konsultacja lekarska i włączenie leczenia przeciwwirusowego zwiększają szansę na łagodniejszy przebieg choroby.
Największy problem: ból, który może zostać na długo
U osób starszych częściej dochodzi do tzw. neuralgii popółpaścowej - czyli przewlekłego bólu utrzymującego się nawet przez wiele miesięcy po zagojeniu zmian skórnych.
Taki ból może:
- utrudniać sen,
- ograniczać ruch,
- obniżać samodzielność,
- pogarszać nastrój.
Warto podkreślić: silny, przewlekły ból nie jest „normalnym elementem starzenia się”. Wymaga diagnostyki i leczenia.
Kto powinien zachować szczególną czujność?
Ryzyko półpaśca rośnie u osób:
- po 50.–60. roku życia,
- z cukrzycą,
- z chorobami serca,
- z obniżoną odpornością,
- po leczeniu onkologicznym,
- przyjmujących leki osłabiające układ odpornościowy.
Jeśli należysz do jednej z tych grup - warto porozmawiać z lekarzem o profilaktyce.
Czy można się chronić?
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania półpaścowi oraz jego powikłaniom są szczepienia ochronne. Są one szczególnie rekomendowane osobom po 50. roku życia oraz pacjentom z chorobami przewlekłymi.
Co ważne, nawet jeśli ktoś już miał półpasiec, choroba może wystąpić ponownie.
Kiedy pilnie zgłosić się do lekarza?
Nie zwlekaj z konsultacją, jeśli:
- pojawia się jednostronny, silny ból skóry,
- wysypka obejmuje twarz lub okolice oka,
- ból jest bardzo nasilony,
- masz choroby przewlekłe lub obniżoną odporność.
Wczesne leczenie może zmniejszyć ryzyko powikłań.
Monika Krzepina
