Gdzie najczęściej dochodzi do odmrożeń?
Odmrożenia to uszkodzenia skóry i tkanek wywołane długotrwałym działaniem zimna. Najczęściej dotykają:
- palców rąk i stóp,
- nosa, policzków i uszu,
- innych odsłoniętych części ciała.
Nie tylko niska temperatura poniżej zera zwiększa ryzyko odmrożeń – sprzyjają im wiatr i wilgoć, które przyspieszają wychładzanie organizmu, nawet gdy termometr wskazuje temperaturę powyżej 0°C.
Osoby starsze, tak jak i dzieci, są bardziej narażone na odmrożenia, ponieważ szybciej tracą ciepło. Również osłabienie organizmu, głód, odwodnienie, a nawet choroby takie jak cukrzyca zwiększają ryzyko wystąpienia uszkodzeń skóry.
Profilaktyka – jak chronić skórę przed mrozem
Najlepszym lekarstwem jest zapobieganie. Oto najważniejsze zasady:
- Warstwowe ubranie – stosuj odzież, która zatrzymuje ciepło, najlepiej z naturalnych materiałów, jak wełna. Nie zapomnij o czapce, szaliku i rękawiczkach – to miejsca szczególnie narażone na chłód.
- Ruch to zdrowie – aktywność na powietrzu pomaga utrzymać temperaturę ciała. Poruszanie się poprawia krążenie, co ułatwia rozprowadzanie ciepła.
- Unikaj wilgoci i wiatru – mokre ubrania bardzo szybko powodują utratę ciepła, a chłodny wiatr jeszcze bardziej obniża odczuwalną temperaturę.
- Stopniowe ogrzewanie – gdy poczujesz zimno, postaraj się znaleźć ciepłe miejsce i ogrzej się powoli, np. wkładając ręce do letniej wody.
Pamiętaj! Alkohol nie ogrzewa organizmu – daje złudne uczucie ciepła, ale w rzeczywistości przyspiesza utratę ciepła przez skórę.
Stopnie odmrożeń – objawy, których nie wolno ignorować
Lekarze wyróżniają kilka stopni odmrożeń:
- I stopień – zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie, łuszczenie naskórka;
- II stopień – pęcherze wypełnione płynem, silny ból;
- III i IV stopnia – martwica skóry i głębszych tkanek, siny kolor, brak czucia, co może prowadzić do trwałych uszkodzeń lub nawet konieczności amputacji.
Gdy pojawią się odmrożenia, ważne jest prawidłowe ogrzewanie skóry – najlepiej zaczynając od letniej wody i powoli podnosząc jej temperaturę do około 40°C. Nie wolno stosować bezpośrednio gorącej wody ani ogrzewać skóry na ogniu. Nie przekłuwaj pęcherzy – w razie potrzeby użyj jałowego opatrunku i chroń skórę przed infekcją.
Jeżeli objawy nie ustępują, skóra jest blada, fioletowa lub całkowicie zdrętwiała po ogrzewaniu, może to oznaczać rozległą martwicę tkanek – to sygnał do pilnej konsultacji lekarskiej.
Gdzie szukać pomocy medycznej?
Podczas zimowych ferii lub wyjazdów seniorzy mogą korzystać z opieki lekarza POZ bez względu na miejsce pobytu w Polsce – nie obowiązuje rejonizacja.
Po godzinie 18:00 oraz w weekendy i święta działa także nocna i świąteczna opieka zdrowotna – bez konieczności rejestrowania wizyty czy skierowania, w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.
Źródło: Poradnik Pacjenta NFZ
Monika Krzepina
