ck
Zgoda
Szczegóły
O plikach cookies
Niniejsza strona korzysta z plików cookie
Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.
Ciasteczka systemowe
Niezbędne pliki cookie przyczyniają się do użyteczności strony poprzez umożliwianie podstawowych funkcji takich jak nawigacja na stronie i dostęp do bezpiecznych obszarów strony internetowej. Strona internetowa nie może funkcjonować poprawnie bez tych ciasteczek.
Ciasteczka reklamowe
Marketingowe pliki cookie stosowane są w celu śledzenia użytkowników na stronach internetowych. Celem jest wyświetlanie reklam, które są istotne i interesujące dla poszczególnych użytkowników i tym samym bardziej cenne dla wydawców i reklamodawców strony trzeciej.
Ciasteczka statystyczne
Statystyczne pliki cookie pomagają właścicielem stron internetowych zrozumieć, w jaki sposób różni użytkownicy zachowują się na stronie, gromadząc i zgłaszając anonimowe informacje.
Pliki cookie (ciasteczka) to małe pliki tekstowe, które mogą być stosowane przez strony internetowe, aby użytkownicy mogli korzystać ze stron w bardziej sprawny sposób.

Prawo stanowi, że możemy przechowywać pliki cookie na urządzeniu użytkownika, jeśli jest to niezbędne do funkcjonowania niniejszej strony. Do wszystkich innych rodzajów plików cookie potrzebujemy zezwolenia użytkownika.

Niniejsza strona korzysta z różnych rodzajów plików cookie. Niektóre pliki cookie umieszczane są przez usługi stron trzecich, które pojawiają się na naszych stronach.

W dowolnej chwili możesz wycofać swoją zgodę w Deklaracji dot. plików cookie na naszej witrynie.

Dowiedz się więcej na temat tego, kim jesteśmy, jak można się z nami skontaktować i w jaki sposób przetwarzamy dane osobowe w ramach Polityki prywatności.

Prosimy o podanie identyfikatora Pana(Pani) zgody i daty kontaktu z nami w sprawie Pana(Pani) zgody
arrow Wróć
search
Wyszukaj

Gdy serce nie daje już rady. Jak działa pompa wspomagająca jego pracę i kto może z niej skorzystać?

Pompa wspomagająca pracę serca, nazywana w skrócie LVAD, może przedłużyć życie osobom z zaawansowaną niewydolnością serca – także tym, które czekają na przeszczep albo się do niego nie kwalifikują. Niedawno pierwszą taką operację przeprowadzono w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA w Warszawie. Wyjaśniamy, jak działa to urządzenie, kto może z niego skorzystać i jak wygląda życie z pompą.

Gdy serce nie daje już rady. Jak działa pompa wspomagająca jego pracę i kto może z niej skorzystać?
angle Zaawansowana niewydolność serca – gdy leki przestają wystarczać
angle Jak działa pompa wspomagająca pracę serca (LVAD)?
angle LVAD a sztuczne serce
angle Kto może skorzystać z pompy LVAD?
angle Pomost do przeszczepu i terapia docelowa
angle Kiedy pompa nie jest dobrym wyborem?
angle Operacja i powrót do domu
angle Życie z pompą LVAD – szanse i ryzyko
angle Pompy LVAD w Polsce – nowy ośrodek w Warszawie
angle Kiedy iść do lekarza?

Zaawansowana niewydolność serca – gdy leki przestają wystarczać

Niewydolność serca to stan, w którym serce nie pompuje tyle krwi, ile potrzebuje organizm. Dotyczy ok. 1–2 proc. dorosłych, a wśród 70-latków – mniej więcej co dziesiątej osoby. W Polsce, według różnych szacunków, choruje od kilkuset tysięcy do ponad miliona osób. Większość z nich żyje latami dzięki lekom, zmianie stylu życia i wszczepianym urządzeniom.

U części chorych choroba jednak postępuje. Mówimy wtedy o zaawansowanej niewydolności serca. Typowe sygnały to:

  • duszność przy niewielkim wysiłku albo w spoczynku,
  • skrajne zmęczenie, które utrudnia nawet ubieranie się,
  • obrzęki nóg i brzucha,
  • częste pobyty w szpitalu mimo prawidłowego leczenia.

Lekarze oceniają nasilenie objawów w czterostopniowej skali NYHA. Liczy się też frakcja wyrzutowa lewej komory (EF), czyli odsetek krwi wypompowywanej przy każdym skurczu. W zaawansowanej chorobie często spada ona do 25 proc. lub mniej.

Najlepszą opcją dla takich osób bywa przeszczep serca. Narządów od dawców jest jednak za mało, a nie każdy może przejść transplantację. Tu pojawia się miejsce dla pompy.

Jak działa pompa wspomagająca pracę serca (LVAD)?

LVAD to skrót od angielskiego left ventricular assist device, czyli urządzenia wspomagającego lewą komorę. To ona tłoczy krew do aorty, a stamtąd do całego ciała.

Pompa nie zastępuje serca, tylko pracuje razem z nim i odciąża słabą komorę:

  • chirurg umieszcza wlot pompy w koniuszku lewej komory, czyli w jej najniższej części,
  • wirnik zasysa krew i przetłacza ją rurką (protezą naczyniową) do aorty,
  • przez skórę brzucha wyprowadzony jest cienki przewód, który łączy pompę ze sterownikiem i akumulatorami noszonymi przy pasku lub w torbie,
  • akumulatory trzeba regularnie wymieniać i ładować, a na noc urządzenie można podłączyć do sieci.

Nowoczesne pompy pracują w sposób ciągły. Dlatego u części osób tętno na nadgarstku jest słabo wyczuwalne albo niewyczuwalne. To nie jest objaw awarii, ale ważna informacja dla ratowników.

LVAD a sztuczne serce

Pompa LVAD wspomaga tylko lewą komorę, a własne serce chorego nadal pracuje. Całkowite sztuczne serce zastępuje obie komory i stosuje się je znacznie rzadziej. Jeśli słabnie także prawa komora, zespół leczący może rozważyć inne formy mechanicznego wspomagania krążenia.

Kto może skorzystać z pompy LVAD?

Decyzję podejmuje zespół specjalistów, m.in. kardiolog i kardiochirurg, po szczegółowych badaniach. Według europejskich zaleceń pompę rozważa się u osób, które mimo optymalnego leczenia:

  • mają nasilone objawy (klasa NYHA IIIb–IV),
  • mają frakcję wyrzutową lewej komory na poziomie 25 proc. lub niższym,
  • często trafiają do szpitala z powodu zaostrzeń albo potrzebują leków podawanych dożylnie, by utrzymać krążenie.

Pomost do przeszczepu i terapia docelowa

Pompa ma dwa główne zastosowania. Pierwsze to leczenie pomostowe do transplantacji. Osoba czekająca na nowe serce może dzięki niemu kontynuować leczenie w domu, a nie w szpitalu. Drugie to terapia docelowa – dla chorych, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu. Wtedy pompa jest rozwiązaniem długoterminowym.

Kiedy pompa nie jest dobrym wyborem?

Przeciwwskazaniem bywają m.in. ciężka, nieodwracalna niewydolność innych narządów, aktywne zakażenie, choroby o złym rokowaniu czy brak możliwości bezpiecznej obsługi urządzenia w domu. Dużą rolę odgrywa wsparcie bliskich, bo opieka nad pompą wymaga codziennej dyscypliny.

Operacja i powrót do domu

Wszczepienie LVAD to operacja kardiochirurgiczna w znieczuleniu ogólnym. W części ośrodków wykonuje się ją z mniejszego dostępu, bez pełnego otwierania klatki piersiowej. Po zabiegu chory trafia na oddział intensywnej terapii, a potem na rehabilitację. Pacjent i jego bliscy uczą się m.in.:

  • wymiany akumulatorów i reagowania na alarmy sterownika,
  • codziennej, jałowej zmiany opatrunku w miejscu wyjścia przewodu,
  • przyjmowania leków przeciwkrzepliwych i regularnej kontroli krzepnięcia krwi.

Życie z pompą LVAD – szanse i ryzyko

Dla wielu osób pompa oznacza powrót do codzienności, a części z nich – także do pracy i aktywności fizycznej. W dużym badaniu klinicznym MOMENTUM 3 ok. 58 proc. chorych z pompą najnowszej generacji przeżyło 5 lat. To wynik wyraźnie lepszy niż w przypadku starszego typu urządzenia.

Leczenie wiąże się jednak z ryzykiem. Najważniejsze powikłania to:

  • zakażenia, zwłaszcza w miejscu wyjścia przewodu przez skórę,
  • krwawienia, np. z przewodu pokarmowego, związane z lekami przeciwkrzepliwymi,
  • udar mózgu,
  • zakrzepica pompy.

Pompa nowej generacji wiązała się w badaniu z rzadszymi udarami, krwawieniami i zakrzepicą niż starsza. Sprzęt nie może się zamoczyć, dlatego pływanie i kąpiel w wannie nie są możliwe. Konieczne są też stałe wizyty w poradni ośrodka, który wszczepił pompę.

Pompy LVAD w Polsce – nowy ośrodek w Warszawie

Pompy wspomagające lewą komorę wszczepia się w wyspecjalizowanych ośrodkach kardiochirurgicznych. Niedawno dołączył do nich PIM MSWiA w Warszawie – pierwszą operację przeprowadził zespół Kliniki Kardiochirurgii i Transplantologii. Instytut uruchomił również listę osób oczekujących na przeszczepienie serca. Ministerstwo Zdrowia wymienia wszczepienie LVAD jako terapii docelowej wśród świadczeń wysokospecjalistycznych w kardiologii i kardiochirurgii.

Kiedy iść do lekarza?

Jeśli chorujesz na niewydolność serca, skontaktuj się pilnie z lekarzem, gdy:

  • duszność narasta albo budzi cię w nocy,
  • w ciągu kilku dni przybywa ci ponad 2 kg masy ciała,
  • nasilają się obrzęki nóg lub brzucha,
  • pojawiają się zawroty głowy, omdlenia albo kołatanie serca.

Jeśli masz wszczepioną pompę LVAD, od razu skontaktuj się z ośrodkiem, gdy sterownik włącza alarm, masz gorączkę, a miejsce wyjścia przewodu jest zaczerwienione, bolesne lub się sączy.

Dzwoń pod 112 przy bólu w klatce piersiowej, duszności w spoczynku, utracie przytomności, krwawieniu, którego nie da się zatrzymać, lub objawach udaru (opadający kącik ust, osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy). Powiedz dyspozytorowi, że masz pompę.

Pompa wspomagająca pracę serca (LVAD) to szansa dla osób z zaawansowaną niewydolnością serca, którym nie pomagają już same leki. Może być pomostem do przeszczepu albo leczeniem długoterminowym dla chorych, którzy nie kwalifikują się do transplantacji. Wymaga operacji, codziennej opieki nad sprzętem i stałej kontroli w ośrodku, ale u wielu osób przywraca możliwość normalnego funkcjonowania. O kwalifikacji zawsze decyduje zespół specjalistów.

 Bibliografia

Państwowy Instytut Medyczny MSWiA. Nowoczesne wspomaganie pracy serca – pierwsza taka operacja w PIM MSWiA. gov.pl. https://www.gov.pl/web/pimmswia/nowoczesne-wspomaganie-pracy-serca--pierwsza-taka-operacja-w-pim-mswia [dostęp: 16.11.2026] – patrz uwagi redakcyjne.

McDonagh T.A., Metra M., Adamo M. i in. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. European Heart Journal 2021; 42(36): 3599–3726. DOI: 10.1093/eurheartj/ehab368. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368 [dostęp: 16.11.2026].

Potapov E.V., Antonides C., Crespo-Leiro M.G. i in. 2019 EACTS Expert Consensus on long-term mechanical circulatory support. European Journal of Cardio-Thoracic Surgery 2019; 56(2): 230–270. DOI: 10.1093/ejcts/ezz098. https://doi.org/10.1093/ejcts/ezz098 [dostęp: 16.11.2026].

Mehra M.R., Goldstein D.J., Cleveland J.C. i in. Five-Year Outcomes in Patients With Fully Magnetically Levitated vs Axial-Flow Left Ventricular Assist Devices in the MOMENTUM 3 Randomized Trial. JAMA 2022; 328(12): 1233–1242. DOI: 10.1001/jama.2022.16197. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36074476/ [dostęp: 16.11.2026].

ClinicalTrials.gov. MOMENTUM 3 IDE Clinical Study Protocol (NCT02224755). U.S. National Library of Medicine. https://clinicaltrials.gov/study/NCT02224755 [dostęp: 16.11.2026].

Pacjent z niewydolnością serca w gabinecie lekarza rodzinnego. Forum Medycyny Rodzinnej 2017 (Via Medica). https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/56748/42895 [dostęp: 16.11.2026] – uzupełnić autorów, tom i strony.

Ministerstwo Zdrowia. Odpowiedź na interpelację nr 12551 z dnia 16.10.2025 (DLGT.050.10.2025.MN). Sejm RP. https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDMMJAL/i12551-o1.pdf [dostęp: 16.11.2026].

Stulatek po zawale wrócił do domu. Lekarze: wiek to tylko liczba
Czytaj również: Stulatek po zawale wrócił do domu. Lekarze: wiek to tylko liczba - To nasz najstarszy pacjent, ale wiek ma znaczenie drugorzędne, jeśli chodzi o ratowanie...
Twoja opinia jest dla nas ważna - oceń artykuł:
star star star star star
Obserwuj nas na Google News
gn
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Czy pompa LVAD to sztuczne serce?

Nie. Pompa wspomaga tylko lewą komorę, a własne serce chorego nadal pracuje. Całkowite sztuczne serce zastępuje obie komory i jest stosowane znacznie rzadziej.

Jak długo można żyć z pompą LVAD?

To zależy od stanu zdrowia i chorób towarzyszących. W badaniu MOMENTUM 3 ok. 58 proc. osób z pompą najnowszej generacji przeżyło 5 lat. U części chorych pompa jest pomostem do przeszczepu serca.

Kto kwalifikuje się do wszczepienia pompy LVAD?

Osoby z zaawansowaną niewydolnością serca, u których mimo optymalnego leczenia utrzymują się nasilone objawy, a frakcja wyrzutowa lewej komory wynosi ok. 25 proc. lub mniej. Ostateczną decyzję podejmuje zespół specjalistów po szczegółowych badaniach.