Most zamiast skalpela. Jak innowacyjny zabieg małoinwazyjny uratował seniorkę przed rozległą operacją

Zamiast decydować się na obciążającą operację chirurgiczną, zespół specjalistów z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 4 w Lublinie postawił na pionierskie rozwiązanie: sztuczny „most” łączący fragmenty żołądka. Efekt? Pacjentka uniknęła skalpela, a drogi żółciowe zostały skutecznie udrożnione metodą małoinwazyjną.

Kiedy żółć nie chce płynąć – historia pacjentki

Wszystko zaczęło się nagle. Pani Krystyna trafiła do szpitala z powodu nagłego zażółcenia skóry i białkówek oczu. Dokuczał jej uporczywy świąd skóry i silne osłabienie. Badania laboratoryjne wykazały znacznie podwyższone stężenie bilirubiny – markera świadczącego o poważnych problemach z drogami żółciowymi. Przyczyna okazała się poważna: guz naciekał na przewód żółciowy, całkowicie go blokując. Żółć nie mogła swobodnie spływać z wątroby do dwunastnicy.

Sytuacja ta stanowiła dla lekarzy prawdziwą medyczną łamigłówkę. Kilka lat wcześniej seniorka przeszła operację bariatryczną (zmniejszenia żołądka), która trwale zmieniła anatomię jej przewodu pokarmowego. Drogi żółciowe, zazwyczaj łatwo dostępne dla endoskopu, znalazły się za „zamkniętymi drzwiami”.

– Do szpitala trafiłam z powodu nagłego zżółknięcia twarzy i oczu. Byłam osłabiona, swędziała mnie skóra. W badaniach wyszła podwyższona bilirubina. Leki niewiele pomagały, wyniki polepszyły się dopiero po wykonaniu drenażu. Kiedy dowiedziałam się, że potrzebny mi będzie skomplikowany zabieg, zaufałam lekarzom – wspomina pacjentka.

Standardowa ścieżka a nowatorskie rozwiązanie

Zazwyczaj udrożnienie przewodu żółciowego wykonuje się endoskopowo. Lekarz wprowadza giętki aparat (endoskop) przez usta, przełyk i żołądek bezpośrednio do dwunastnicy. Tam, w miejscu ujścia dróg żółciowych, wykonuje się tzw. sfinkterotomię (nacięcie zwieracza) i umieszcza specjalną protezę (stent).

Co jednak zrobić, gdy wcześniejsza operacja całkowicie zmieniła mapę anatomiczną pacjenta?

Tradycyjne podejście wymagałoby radykalnych kroków: rozległej operacji chirurgicznej z otwarciem powłok brzusznych lub wyłonienia przewlekłego drenażu zewnętrznego. Dla 72-letniej pacjentki wiązałoby się to z ogromnym ryzykiem powikłań, długą hospitalizacją i trudną rekonwalescencją.

Zespół z Klinicznego Oddziału Gastroenterologii, Hepatologii i Chorób Wewnętrznych USK Nr 4 w Lublinie (pod kierownictwem prof. Haliny Cichoż-Lach) oraz zespół Klinicznego Oddziału Chirurgii Ogólnej (kierowany przez prof. Witolda Zgodzińskiego) obrali inną, innowacyjną ścieżkę.

Konstruowanie mostu – procedura krok po kroku

Zabieg wymagał niezwykłej precyzji i przebiegał dwuetapowo:

Budowa mostu (zespolenie żołądkowo-żołądkowe): Zespół kierowany przez dr. Ryszarda Piaseckiego wykorzystał ultrasonografię endoskopową (EUS – endoskop wyposażony w głowicę USG). Pozwoliło to precyzyjnie zlokalizować część żołądka wyłączoną z pasażu jelitowego podczas operacji bariatrycznej. Lekarze wytworzyli sztuczne połączenie między nowym, mniejszym żołądkiem a jego odłączonym fragmentem. W ten sposób powstał wewnętrzny „most”, który otworzył endoskopowi drogę do dwunastnicy.

Udrożnienie przewodu żółciowego: Przez nowo utworzone połączenie wprowadzono endoskop, docierając do dróg żółciowych. W miejscu zwężenia wywołanego przez nowotwór umieszczono samorozprężalną protezę metalową (stent). Działa ona jak rusztowanie, które przywraca swobodny przepływ żółci.

– Gdybyśmy nie wykonali zespolenia żołądkowo-żołądkowego, pacjentka musiałaby zostać poddana rozległej operacji chirurgicznej albo przewlekłemu zewnętrznemu drenażowi. Dzięki współpracy z zespołem chirurgów udało się zastosować metodę małoinwazyjną, dającą pacjentce szansę na dalsze leczenie onkologiczne – wyjaśnia dr Ryszard Piasecki, główny operator.

Zespół specjalistów – współpraca, która ratuje życie

Przeprowadzenie tak skomplikowanej procedury wymagało perfekcyjnej koordynacji. W skład zespołu weszli:

dr n. med. Ryszard Piasecki – główny operator, specjalista gastroenterologii,

prof. dr hab. n. med. Witold Zgodziński – kierownik Oddziału Chirurgii, operator pierwszego etapu,

dr n. med. Janusz Wargocki – asystent chirurgiczny,

lek. Mateusz Kochan – asystent chirurgiczny,

Zespoły pielęgniarskie i anestezjologiczne – czuwające nad bezpieczeństwem procedury.

– Wykonanie tego zabiegu było możliwe dzięki doskonale wyszkolonemu zespołowi endoskopistów. Przeprowadzenie po raz pierwszy tak wysokospecjalistycznego zabiegu otwiera nowe możliwości leczenia pacjentów z pominięciem operacji otwartej, co jest niezmiernie istotne – podkreśla prof. Halina Cichoż-Lach, kierująca oddziałem gastroenterologii.

Czym dokładnie jest zabieg małoinwazyjny?

Zabiegi małoinwazyjne to procedury medyczne, w których unika się dużych cięć chirurgicznych. Zamiast skalpela lekarze wykorzystują zaawansowany sprzęt (np. endoskopy) wprowadzany przez naturalne otwory ciała lub przez minimalne nacięcia skóry.

Najważniejsze zalety chirurgii małoinwazyjnej:

• Znacznie mniejsze ryzyko infekcji i powikłań.
• Krótszy czas hospitalizacji (pacjent szybciej wraca do domu).
• Zredukowany ból pooperacyjny.
• Brak rozległych blizn.
• Większe bezpieczeństwo dla seniorów (mniejszy uraz operacyjny dla organizmu).

Co dalej? Stan pacjentki i przyszłość medycyny

Pani Krystyna w dobrym stanie opuściła szpital. Udrożnienie dróg żółciowych sprawiło, że może teraz bezpiecznie kontynuować leczenie onkologiczne. Dla onkologów to kluczowe – pacjent w dobrym stanie ogólnym znacznie lepiej znosi chemioterapię.

Jak zauważa prof. Cichoż-Lach, innowacja z Lublina ma szansę stać się standardem:

– Myślę, że w przyszłości procedura ta wejdzie do typowego arsenału naszych zabiegów endoskopowych.

Historia pani Krystyny doskonale obrazuje, jak współczesna medycyna radzi sobie z najtrudniejszymi przypadkami. Innowacyjny zabieg małoinwazyjny udowodnił, że odpowiedni sprzęt i ścisła współpraca wielodyscyplinarna pozwalają uniknąć obciążających operacji. Dla pacjentów, zwłaszcza seniorów, to wiadomość pełna nadziei – medycyna stale szuka bezpieczniejszych dróg, by ratować zdrowie i życie.

Bibliografia:

Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie, Komunikat prasowy: „Most zamiast skalpela. Pionierski zabieg endoskopowy w USK Nr 4 w Lublinie pozwolił pacjentce uniknąć rozległej operacji”, 14 października 2026.

Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Kliniczny Oddział Gastroenterologii, Hepatologii i Chorób Wewnętrznych.

Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Kliniczny Oddział Chirurgii Ogólnej i Leczenia Żywieniowego.

Polskie Towarzystwo Gastroenterologiczne – wytyczne dotyczące endoskopii terapeutycznej.

Ministerstwo Zdrowia RP – Rejestr procedur medycznych i zabiegów małoinwazyjnych.