Wyprawa do lasu w poszukiwaniu dorodnych borowików czy maślaków to dla wielu seniorów ulubiona forma spędzania wolnego czasu. Kontakt z naturą, dotlenienie organizmu i spokojny ruch to doskonałe wsparcie dla naszego zdrowia. Niestety, co roku w sezonie jesiennym policja w całej Polsce przyjmuje dziesiątki zgłoszeń o zaginięciu osób starszych w lasach. Jak wynika z oficjalnych komunikatów, między innymi z apelu Komendy Powiatowej Policji w Opocznie, wystarczy chwila nieuwagi, by stracić orientację w terenie.
Dlaczego gubimy się w lesie?
Las to środowisko, które stale się zmienia. Miejsca, które doskonale znaliśmy z poprzednich lat, mogą wyglądać zupełnie inaczej z powodu wycinki drzew, połamanych po wichurze gałęzi czy szybko rosnących młodników. Seniorzy często ufają swojej pamięci, zapominając, że z wiekiem nasza orientacja przestrzenna może być słabsza, a kondycja fizyczna nie pozwala na szybki powrót tą samą drogą. Dodatkowo pochmurna, jesienna pogoda i bardzo wcześnie zapadający zmrok sprawiają, że leśne ścieżki i drzewa stają się do siebie łudząco podobne.
Bezpieczne grzybobranie: podstawowe zasady
Aby jesienny spacer nie zakończył się niepotrzebnym stresem, pogorszeniem stanu zdrowia i interwencją służb ratunkowych, należy przestrzegać kilku prostych kroków. Policjanci i pracownicy nadleśnictw apelują, aby do każdego wyjścia odpowiednio się przygotować.
Oto zasady, o których musisz pamiętać przed wyjściem:
- Informuj bliskich: Zawsze przekaż rodzinie lub sąsiadom, do jakiego dokładnie lasu się wybierasz i o której godzinie planujesz powrót do domu.
- Zabierz naładowany telefon komórkowy: To Twoje najważniejsze narzędzie ratunkowe. W razie problemów pozwoli na wezwanie pomocy pod bezpłatnym numerem alarmowym 112.
- Zadbaj o widoczną odzież: Ubrania w jaskrawych kolorach lub z elementami odblaskowymi (np. kamizelka) sprawią, że będziesz widoczny z daleka dla innych grzybiarzy i policji.
- Nie chodź do lasu sam: Najbezpieczniej jest wybrać się na grzyby w towarzystwie. Jeśli oddalacie się od siebie, utrzymujcie ciąły kontakt wzrokowy lub głosowy.
- Pamiętaj o wodzie i lekach: Do koszyka dorzuć małą butelkę wody oraz drobną przekąskę. Jeśli przyjmujesz leki na stałe (np. na nadciśnienie czy cukrzycę), koniecznie weź ich zapas na cały dzień.
Co zrobić, gdy stracisz orientację?
Nawet najlepiej przygotowane, bezpieczne grzybobranie może przybrać nieoczekiwany obrót. Jeśli zorientujesz się, że nie wiesz, gdzie jesteś i nie potrafisz odnaleźć drogi powrotnej do zaparkowanego auta czy na przystanek, przede wszystkim nie wpadaj w panikę. Silny stres przyspiesza bicie serca i utrudnia logiczne myślenie.
Zatrzymaj się w jednym miejscu i spróbuj nasłuchiwać odgłosów cywilizacji – szumu samochodów, pociągów czy szczekania psów. Jeśli masz przy sobie telefon, zadzwoń po pomoc do bliskich lub na numer 112. Dyspozytorzy są przeszkoleni, by pomóc Ci w takiej sytuacji. Po wezwaniu służb ratunkowych bezwzględnie pozostań na miejscu. Dalsze, nerwowe błądzenie po lesie tylko utrudni i wydłuży czas Twojego odnalezienia.
Uważaj na to, co wkładasz do koszyka
Kwestia orientacji to jedno, ale bezpieczeństwo w lesie to także unikanie groźnych zatruć. Według zaleceń Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), należy zbierać wyłącznie te grzyby, co do których mamy absolutną pewność. Najbezpieczniej jest wybierać grzyby rurkowe (z "gąbką" pod kapeluszem), ponieważ w tej grupie nie ma grzybów śmiertelnie trujących. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zostaw znalezisko w ściółce. Pamiętaj również, że swoje zbiory możesz bezpłatnie sprawdzić u specjalisty grzyboznawcy w najbliższej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (Sanepidzie).
Wyprawa po grzyby to doskonały sposób na aktywność fizyczną i bezpośredni kontakt z naturą dla osób w każdym wieku. Wymaga jednak od seniorów odpowiedniego przygotowania, ostrożności i zdrowego rozsądku. Pamiętajmy, że las bywa nieprzewidywalny, a orientacja w nim może zawieść nawet najbardziej doświadczonych zbieraczy. Zadbajmy o siebie i stosujmy się do zaleceń policji, aby każda leśna wycieczka kończyła się szczęśliwym powrotem do domu.
Bibliografia
Komenda Powiatowa Policji w Opocznie, Policja apeluje o rozwagę podczas grzybobrania, opoczno.policja.gov.pl, 2023, https://opoczno.policja.gov.pl/eop/informacje/122930,Policja-apeluje-o-rozwage-podczas-grzybobrania.html
Główny Inspektorat Sanitarny (GIS), Poznaj grzyby – unikniesz zatrucia. Zasady bezpiecznego grzybobrania, gov.pl/web/gis, 2022, https://www.gov.pl/web/gis/poznaj-grzyby--unikniesz-zatrucia
Lasy Państwowe, Jak nie zgubić się w lesie, lasy.gov.pl, 2021, https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/jak-nie-zgubic-sie-w-lesie
