Zmiany na skórze, które budzą niepokój

Ponad 200 osób wzięło udział w akcji „Miej oko na skórę”, która odbyła się w minioną niedzielę w Pacanowie. Do mobilnego gabinetu, który przyjechał do miasta mieszkańcy gminy przyszli z całymi rodzinami sprawdzić niepokojące znamiona na swojej skórze. Frekwencja przerosła najśmielsze oczekiwania. To pokazuje, że istnieje duża potrzeba kontroli stanu skóry i znajdujących się nie niej znamion, dzięki coraz większej świadomości nt. nowotworów skóry. Tego typu wydarzenia są niezwykle ważne w mniejszych miejscowościach, gdzie dostęp do dermatologa jest utrudniony.

Lokalizacja tegorocznej, pilotażowej akcji badania znamion w ramach kampanii „Miej oko na skórę” nie przypadkowo odbyła się w Pacanowie. Ta gmina w województwie świętokrzyskim jest położona bowiem w jednym z najbardziej nasłonecznionych rejonów w Polsce. Roczne natężenie słońca wynosi średnio 1160 kWh/m².¹ To oznacza, że jego mieszkańcy są szczególnie narażeni na działanie promieni słonecznych, które mogą prowadzić do podrażnień i oparzeń skóry, a także powstawiania na niej nowych znamion. Dlatego niezwykle ważne jest, aby przebywając, w tym pracując na świeżym powietrzu chronić skórę i kontrolować jej stan regularnie.

W ramach akcji „Miej oko na skórę” w Pacanowie udział wzięło ponad 200 osób z Pacanowa oraz okolicznych sołectw. Z bezpłatnych badań dermoskopowych w specjalnych dermobusie, który stanął na parkingu przy Europejskim Centrum Bajki, skorzystały nie tylko osoby 50+, które należą do największej grupy ryzyka, ale również całe rodziny z dziećmi.

Dużo osób zgłaszało się już z konkretnym problemem lub podejrzewało, że ich zmiany skórne mogą mieć charakter przed nowotworowy. Natomiast część skorzystała z odbywającej się w ich mieście akcji by po prostu sprawdzić swoją skórę, gdyż dostęp do dermatologa jest tu dość mocno utrudniony. Mobilny gabinet odwiedziły też takie osoby, u których w rodzinach miały miejsce przypadki czerniaka. Są one szczególnie uwrażliwione i dlatego chciały sprawdzić czy na ich skórze nie dzieje się nic niepokojącego. – powiedziała prof. UJK Beata Kręcisz, przewodnicząca Oddziału Świętokrzyskiego Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego (PTD). W rezultacie 6 osób zostało skierowanych na pilne wycięcie znamienia z podejrzeniem czerniaka, a także wykryliśmy kilka innych nowotworów skóry. – dodała prof. Kręcisz.

Wyniki akcji potwierdzają, że niezwykle ważne jest, aby regularnie sprawdzać istniejące lub nowo powstałe znamiona na całym ciele, zwłaszcza w mniej dostępnych miejscach jak za uszami czy na głowie. Każdy pieprzyk czy narośl, które budzą niepokój lub zmieniają się w czasie, należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem – rodzinnym lub dermatologiem, najlepiej przy pomocy dermoskopu.

To podstawa profilaktyki nowotworów skóry. Niezwykle ważne jest, aby raz do roku udać się do dermatologa i przeprowadzić badanie dermatoskopowe znamion melacytowych lub innych objawów na skórze, które budzą niepokój. Wczesne rozpoznanie i usunięcie zmian nowotworowych zwiększa szansę na 100 proc. wyleczenie. Jeśli będziemy zwlekać z decyzją o pójściu do lekarza to niestety ryzyko złego rokowania będzie zdecydowanie większe. – zwraca uwagę prof. Kręcisz.

Czerniak to złośliwy nowotwór skóry, który bywa bardzo agresywny.² Do najczęstszych czynników, które wpływają na rozwój czerniaka, zaliczamy przede wszystkim długotrwałą i powtarzającą się ekspozycję na promienie słoneczne, jasną karnację, piegi, dużą liczbę znamion czy wiek. Nie bez znaczenia będzie również to czy w rodzinie pojawiły się przypadki czerniaka.³

W jego rozpoznaniu pomocne będzie 5 kryteriów zwanych ABCDE czerniaka⁴:

• A – czyli asymetryczny kształt
• B – nieregularne brzegi, które trudno określić
• C – czerwony, czarny kolor – obecność kilku kolorów (również niebieskiego czy brązowego etc) lub jego nierówne rozłożenie to czasami znak ostrzegawczy
• D – duża średnica zmiany – czerniaki często mają ponad 6 mm średnicy
• E – ewolucja – jeśli znamię zmienia fakturę, kolor lub rozmiar, niezwłocznie udaj się do dermatologa

Aby chronić naszą skórę przed czerniakiem należy unikać słońca szczególnie w godzinach 11:00-16:00, kiedy świeci ono najmocniej. Należy również unikać sztucznego światła UV jakim jest np. solarium. Niezwykle ważne jest, aby stosować środki z filtrem o współczynniku ochrony co najmniej 30 SPF co dwie godziny. Należy również pamiętać o okularach przeciwsłonecznych i nakryciu głowy np. o czapce lub kapeluszu z większym rondem, aby zakryć ramiona.

Badania dermoskopowe w Pacanowie to pilotażowy projekt w ramach kampanii edukacyjno-profilaktycznej „Miej oko na skórę”, która ma za zadanie podkreślić konieczność odpowiedzialnego korzystania ze słońca oraz regularnej kontroli znamion na skórze.

Frekwencja przerosła nasze najśmielsze oczekiwania. Temat ochrony i badania skóry splótł się ze słoneczną pogodą jaka panowała w dniu wydarzenia. Mieszkańcy Pacanowa i okolic z wielką chęcią korzystali z możliwości darmowych badań dermoskopowych. To pokazuje, że tego typu wydarzenia mają kluczowe znaczenie właśnie w mniejszych miejscowościach. Myślimy już nad rozszerzeniem akcji o inne lokalizacje, aby zachęcić jeszcze większą liczbę Polaków, aby badali się i skutecznie przeciwdziałali nowotworom skóry. – podsumował Szymon Bubiłek, Członek Zarządu Stowarzyszenia Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma, organizatora akcji.

Jest nam niezmiernie miło, że organizatorzy akcji wybrali właśnie nasze miasto i gminę na pilotażową akcję kampanii. Jestem przekonany, że była to doskonała okazja i szansa dla naszej społeczności, aby przebadać swoją skórę – bezpłatnie i bez skierowania. Cieszę się, że wielu z nas mogło utwierdzić się, że ich zmiany nie są niepokojące i odetchnąć z ulgą. A za tych, których skierowano do dalszej diagnostyki, trzymam kciuki za szybki powrót do zdrowia. – powiedział Wiesław Skop, burmistrz Miasta i Gminy Pacanów, który również wziął udział w badaniu dermoskopowym.

Mecenasem kampanii „Miej oko na skórę” organizowanej przez Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma jest firma Novartis, partnerami akcji są Akademia Czerniaka, Fundacja Gwiazda Nadziei, Rak&Roll oraz Polskie Amazonki Ruch Społeczny, a honorowy patronat objął nad nią Urząd Miasta i Gminy Pacanów.