Jak powstają zmarszczki wokół oczu?
Zmarszczki to naturalny efekt starzenia się skóry, które rozpoczyna się już między 20. a 30. rokiem życia. Okolicę oczu zmarszczki pojawiają się jako pierwsze — dlatego właśnie mówimy o „kurzych łapkach". Proces ten wiąże się ze zmianami w składzie skóry.
Skóra składa się z trzech warstw. Jej najważniejszy element to kolagen — biały płaszcz, stanowiący aż 75% budowy skóry właściwej. Wraz z wiekiem produkcja kolagenu spada drastycznie. Wspomaga go elastyna, dająca skórze elastyczność oraz kwas hialuronowy, który utrzymuje nawilżenie. Po 60. roku życia produkcja tych substancji praktycznie się zatrzymuje.
Dlatego skóra wokół oczu — czyli jej najcieńsza i najwrażliwsza część — wysycha, traci sprężystość i tworzy fałdki.
Zmarszczki mimiczne — czyli „gęsie łapki"
Zmarszczki mimiczne pojawiają się w wyniku powtarzających się ruchów mięśni twarzy. Każdy uśmiech, mrużenie oczu czy marszczenie czoła przez dziesięciolecia zostawiają ślad na skórze. Te zmarszczki mają głownie charakter ekspresyjny — ulegają wygładzeniu, gdy opadniemy twarz.
Najpierw tworzą się bardzo drobne linie w kącikach oczu (te właśnie to „kurze łapki"). Następnie mogą pogłębiać się, aż staną się zmarszczkami statycznymi — widocznymi nawet wtedy, gdy twarz jest w spoczynku. Ten rodzaj zmarszczek pojawia się zwykle między 25. a 35. rokiem życia.
Zmarszczki grawitacyjne — wpływ wieku i sił przyrody
Drugi typ to zmarszczki grawitacyjne, które widać u dojrzałych osób (zwykle po 50. roku życia). Wynikają ze spadku poziomów kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego. Skóra wokół oczu opada, tworząc fałdy. Tego typu zmarszczki są statyczne — pozostają widoczne niezależnie od mimiki.
Na powstawanie zmarszczek mają wpływ także:
- Słońce — ultrafiolet niszczy włókna kolagenowe
- Palenie papierosów — przyspieszenie starzenia się skóry
- Stres — zwiększa napięcie mięśni twarzy
- Zła higiena snu — spanie na boku uciska skórę
- Odwodnienie — brak wody w organizmie wysusza skórę od wewnątrz
Retinol — najskuteczniejszy składnik
Retinol (witamina A) to jedna z najlepiej zbadanych substancji przeciwzmarszczkowych. Działa na kilka sposobów:
- Stymuluje fibroblasty (komórki skóry) do produkcji większej ilości kolagenu i elastyny
- Przyspiesza odnowę komórkową, usuwając martwe komórki i ujawniając świeżą skórę
- Zmniejsza widoczność zmarszczek, przebarwień i cieni pod oczami
- Retinol wymaga jednak ostrożności — na początku może powodować zaczerwienienie i łuszczenie się. Dlatego zaleca się zacząć od niskiego stężenia (0,25–0,3%) i stosować 2–3 razy w tygodniu, stopniowo zwiększając częstość.
Witamina C — rozświetlająca i antyoksydacyjna
Witamina C (kwas L-askorbinowy) bezpośrednio wspiera syntezę kolagenu. Poza tym:
- Chroni skórę przed wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym
- Rozjaśnia cienie pod oczami
- Wzmacnia naczynia krwionośne, zmniejszając obrzęki
- Nadaje skórze zdrowy, promienisty wygląd
- Stabilna forma witaminy C (np. tetraheksyldekanoat askorbylu) lepiej przenika skórę niż czysta witamina C.
Peptydy — pobudzanie fibroblastów
Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, które wysyłają sygnały do komórek skóry:
- Stymulują fibroblasty do wytwarzania kolagenu i kwasu hialuronowego
- Działają liftingująco, przywracając twarzy pełność
- Zmniejszają głębokość zmarszczek mimicznych
- Działają kojąco na wrażliwą skórę
- Peptydy są bezpieczne dla każdego rodzaju cery, także wrażliwej i mogą być łączone z retinolem.
Praktyczne porady do pielęgnacji
Aby zmarszczki wokół oczu się nie pogłębiały:
- Ochrona przed słońcem — codziennie (!) aplikuj krem z filtrem SPF minimum 30, zwłaszcza na okolicę oczu
- Nawilżanie — stosuj kremy do oczu dwa razy dziennie (rano i wieczorem)
- Regularna pielęgnacja — retinol lub witaminę C wpisz w stały wieczorny schemat
- Snu na plecach — podczas snu na boku lub brzuchu skóra jest uciskana i tworzą się fałdy
- Unikaj dymu papierosowego — palenie przyspiesza starzenie o kilka lat
- Nawodnienie organizmu — pij co najmniej 1,5–2 litry wody dziennie
- Stres i sen — dbaj o jakość snu (minimum 7–8 godzin), zmniejsz stres
Zmarszczki wokół oczu — zarówno te mimiczne, jak i grawitacyjne — to naturalny proces starzenia się skóry. Dobrą wiadomością jest, że możemy je spowolnić i łagodzić, stosując odpowiednie składniki: retinol, witaminę C i peptydy. Kluczem jest konsekwencja, ochrona przed słońcem i cierpliwość — skutki widać zwykle po 4–12 tygodniach regularnego stosowania. Jeśli domowe metody nie wystarczają, zawsze możesz skonsultować się z dermatologiem czy lekarzem medycyny estetycznej.
Bibliografia
Dermatology in Practice (2013). Starzenie się skóry. Dostęp: https://cnb.drirenaeris.com (PDF)
Haydont V., Bernard BA., Fortunel NO. (2019). Age-related evolutions of the dermis: Clinical signs, fibroblast and extracellular matrix dynamics. Mechanisms of Ageing and Development, 177, 150–156. PubMed. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30243716
Pacjent.gov.pl (2024). Jestem na emeryturze — Dbaj o swoje zdrowie. Ministerstwo Zdrowia. https://pacjent.gov.pl/jestem-na-emeryturze
Medicover Polskie Lecznice (2024). Zmarszczki — przyczyny powstawania, sposoby na zmarszczki. https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/zmarszczki-przyczyny-powstawania-sposoby-na-zmarszczki,3922,n,2675
NCBI (2022). Rola emolientów w pielęgnacji skóry. National Center for Biotechnology Information. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8522819/
