„To dzieje się już teraz” – Polska uruchamia sieć miast przyjaznych seniorom

„To zadanie na dziś, nie na jutro”

Podczas inauguracji minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreślała, że zdrowie osób starszych nie zależy wyłącznie od leczenia. Równie ważne jest to, jak wygląda codzienne otoczenie.

Jak mówiła:

- Utrzymanie zdrowia i dobrostanu wymaga zapewnienia dostępu do opieki zdrowotnej, odpowiedniego odżywiania, edukacji, zatrudnienia, bezpiecznych warunków mieszkaniowych oraz wspierających społeczności lokalnych.

W podobnym tonie wybrzmiały jej dalsze słowa:

- Budowanie państwa przyjaznego osobom starszym to nie zadanie na przyszłość – to zadanie na dziś!

To zdanie dobrze oddaje sens całej inicjatywy: starzenie się społeczeństwa nie jest odległą prognozą, tylko rzeczywistością, która już trwa.

Miasta, które mają działać inaczej

Nowa sieć ma łączyć rząd, samorządy, środowisko naukowe, organizacje społeczne i samych seniorów. Nie chodzi więc o kolejny program „dla seniorów”, ale raczej o próbę zmiany sposobu myślenia o mieście jako takim.

Jak podkreślała minister Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocnik rządu ds. polityki senioralnej:

- Miejsca przyjazne osobom starszym to miejsca, które przede wszystkim powinny tworzyć tę przestrzeń w zdrowiu.

W tle jest dość prosta idea: jeśli miasto jest wygodne dla osób starszych, to automatycznie staje się lepsze także dla innych — osób z niepełnosprawnościami, rodziców z dziećmi czy tych, którzy czasowo mają ograniczoną sprawność.

Co to znaczy w praktyce

W ramach sieci miasta mają nie tylko deklarować chęć zmian, ale też realnie je wdrażać. Chodzi m.in. o:

• transport i komunikację,
• dostępność budynków i przestrzeni publicznej,
• usługi społeczne i zdrowotne,
• mieszkalnictwo.

Duży nacisk kładzie się też na coś mniej oczywistego: włączanie seniorów w proces decyzyjny. Innymi słowy - pytanie ich o zdanie zanim powstaną rozwiązania, które ich dotyczą.

Nie tylko kwestia wieku

Eksperci WHO od lat podkreślają, że „miasto przyjazne starzeniu” nie jest projektem wyłącznie dla jednej grupy. Chodzi raczej o ograniczanie barier, które dotykają różnych osób w różnych momentach życia.

Dlatego w takich miastach:

• łatwiej poruszać się po przestrzeni publicznej,
• prościej korzystać z usług,
• większy nacisk kładzie się na bezpieczeństwo i dostępność.

Badania wskazują też, że aktywność społeczna, kontakt z kulturą i dostęp do zieleni realnie wpływają na zdrowie psychiczne i fizyczne osób starszych — w tym na ryzyko depresji i długość życia w dobrej kondycji.

Demencja i rosnące wyzwania

W krajach należących do sieci WHO rozwijane są również programy wspierające osoby z demencją. Obejmują one szkolenia dla pracowników urzędów, transportu czy instytucji kultury, tak aby lepiej rozumieli potrzeby osób z zaburzeniami pamięci i wiedzieli, jak reagować w trudnych sytuacjach.

To coraz ważniejszy kierunek, bo liczba takich przypadków w starzejących się społeczeństwach rośnie.

Polska wśród starzejących się społeczeństw

Jak wynika z danych przedstawionych przy okazji inauguracji, w Polsce żyje dziś ponad 10 milionów osób powyżej 60. roku życia. To już niemal co czwarty mieszkaniec kraju.

Prognozy są jeszcze bardziej wyraźne - do 2050 roku osoby 60+ mogą stanowić około 40 procent społeczeństwa.

Źródło: Ministerstwo Zdrowia