Rady Seniorów dostały pieniądze na własne pomysły. 237 projektów z dofinansowaniem

Rady Seniorów mają reprezentować interesy starszych mieszkańców, doradzać samorządom i zgłaszać pomysły dotyczące lokalnej polityki senioralnej. Jak podkreślała Marzena Okła-Drewnowicz, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej, przez lata jednym z problemów Rad był brak własnych narzędzi do finansowania inicjatyw.

– Rady Seniorów reprezentują interesy osób starszych w danym samorządzie i podejmują na ich rzecz różne inicjatywy – mówiła Okła-Drewnowicz.

Jak dodała, właśnie dlatego w nowym programie „Aktywni Seniorzy – ASY” wyodrębniono osobny priorytet dotyczący inicjatyw Rad Seniorów.

Rady Seniorów działają w całej Polsce

Rady Seniorów są organami o charakterze konsultacyjnym, doradczym i inicjatywnym. Mogą opiniować działania samorządu, zgłaszać własne propozycje i zwracać uwagę na problemy, z którymi mierzą się starsi mieszkańcy.

Według danych przedstawionych podczas posiedzenia sejmowej Komisji Polityki Senioralnej w Polsce działa obecnie 700 Rad Seniorów: 635 gminnych, 51 powiatowych i 14 wojewódzkich.

Ich znaczenie może być szczególnie duże na poziomie lokalnym. To właśnie tam najłatwiej zauważyć problemy związane m.in. z transportem, dostępnością usług, samotnością, aktywnością społeczną czy bezpieczeństwem osób starszych.

Czego potrzebują Rady Seniorów?

Potrzeby i problemy Rad Seniorów zostały zbadane w ogólnopolskim badaniu przeprowadzonym w 2024 r. na zlecenie Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Wyniki przedstawiono podczas Forum Rad Seniorów w lutym 2025 r.

Z badania wynikało, że Rady potrzebują m.in. bardziej systematycznego finansowania ze strony samorządów, lepszej współpracy z władzami lokalnymi oraz szkoleń. Szczególnie przydatne są kompetencje związane z przygotowywaniem projektów, zarządzaniem nimi i pozyskiwaniem środków na ich realizację.

To właśnie brak pieniędzy przez lata ograniczał możliwości działania części Rad Seniorów.

Rady Seniorów mogą mieć większy wpływ na lokalne decyzje

W 2026 r. ukazał się także poradnik „Rady seniorów – od obecności do sprawczości” autorstwa dr Emilii Lewickiej. Publikacja powstała na zlecenie NIW-CRSO i została objęta patronatem Pełnomocnika Rządu do spraw Polityki Senioralnej.

Poradnik ma być praktycznym narzędziem dla członków Rad Seniorów oraz samorządów współpracujących z Radami. Pokazuje m.in., jak zakładać i prowadzić Radę, jak współpracować z innymi instytucjami oraz w jaki sposób skuteczniej wpływać na lokalne decyzje. Zawiera również wzory dokumentów i praktyczne narzędzia przydatne w codziennej pracy.

Sama nazwa publikacji – „od obecności do sprawczości” – dobrze pokazuje kierunek zmian. Chodzi o to, aby Rady Seniorów nie były jedynie ciałami opiniodawczymi, ale mogły realnie uczestniczyć w kształtowaniu lokalnej polityki senioralnej.

237 projektów otrzymało dofinansowanie

Jednym z najważniejszych elementów programu „Aktywni Seniorzy – ASY” jest Priorytet III – Partycypacja społeczna osób starszych. W pierwszej edycji dofinansowanie otrzymało 237 projektów z całej Polski.

Środki mogły zostać przeznaczone na projekty powstałe z inicjatywy Rady Seniorów lub po konsultacji z Radą. Ich celem jest zwiększanie udziału osób starszych w życiu społecznym i publicznym, wspieranie ich samoorganizacji i aktywności obywatelskiej, a także przeciwdziałanie osamotnieniu.

Program przewiduje również działania służące rozwojowi kompetencji członków Rad, współpracy pomiędzy Radami oraz budowaniu lepszych relacji między Radą Seniorów a samorządem.

Maksymalna wysokość dotacji wynosiła 20 tys. zł, a dofinansowanie mogło pokryć do 80 proc. kosztów kwalifikowalnych projektu.

Na co mogą zostać przeznaczone pieniądze?

Dofinansowane inicjatywy mogą odpowiadać na bardzo różne potrzeby lokalnych społeczności. Mogą dotyczyć m.in. aktywizacji osób starszych, integracji, bezpieczeństwa, edukacji, przeciwdziałania samotności czy zwiększania udziału seniorów w życiu publicznym.

To ważna zmiana, ponieważ dzięki programowi osoby starsze mogą nie tylko wskazywać problemy, ale również współtworzyć konkretne rozwiązania.

Rada Seniorów może więc stać się miejscem, w którym seniorzy mają realny wpływ na swoje najbliższe otoczenie – od pomysłów dotyczących wydarzeń i działań integracyjnych po inicjatywy związane z bezpieczeństwem, aktywnością społeczną czy współpracą międzypokoleniową.

Program „Aktywni Seniorzy – ASY” został ustanowiony na lata 2026–2030. Jego pierwsza edycja pokazuje, że Rady Seniorów mogą być ważnym partnerem samorządów w planowaniu działań skierowanych do osób starszych.

Źródło: Polityka Senioralna KPRM