Petycja o ustanowienie Dnia Prababci i Pradziadka została złożona do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 20 lipca 2026 r. (nr petycji: P11-161/26). Dokument jest wspierany przez dwie instytucje: Kancelarię Prezesa Rady Ministrów oraz Uniwersytet Trzeciego Wieku im. Haliny Szwarc w Warszawie. Petycja trafia teraz pod rozpatrzenie odpowiednich komisji senackich, a jej los zależy od woli parlamentarzystów i wsparcia społeczeństwa.
Autorzy petycji zwraca się z serdeczną prośbą o ustanowienie tego dnia we wrześniu – miesiącu o szczególnym znaczeniu dla polskich rodzin. Jak czytamy w dokumencie, to czas powrotu do codziennych rytmów: dzieci wracają do szkoły, a w domach znów toczą się regularne rozmowy. Sam wrzesień tradycyjnie sprzyja refleksji nad rodziną i jej historią.
- My, prababcie, wnosimy tę petycję z potrzeby serca. Nie prosimy o wiele. Prosimy o jeden dzień w roku, w którym najstarsze pokolenie rodziny — prababcie i pradziadkowie — zostanie dostrzeżone, docenienie i symboliczznie uhonorowane. Dla nas taki dzień byłby znakiem, że nasza obecność, nasza wspomnienia, troska, modlitwy, opowieści i miłość do prawnuków mają znaczenie - czytamy w dokumencie.
Dlaczego pradziadkowie zasługują na własny dzień?
Prababcia i pradziadek to nie tylko osoby starsze – to żywe ogniwa łączące cztery pokolenia rodziny. To oni pamiętają, jak to wszystko się zaczęło: historie swoich rodziców, warunki, w jakich dorastało następne pokolenie, i tradycje, które bez nich mogłyby zaniknąć, a stanowią cenną spuściznę dla dzieci i wnuków.
Petycja podkreśla, że pradziadkowie to osoby pamiętające dawne czasy, rodzinne historie, ważne wydarzenia i tradycje. Są strażnikami wiedzy o tym, czego najbardziej potrzebują następne pokolenia – nie tylko faktów, ale także wartości, mądrości i doświadczenia.
Rola pradziadków wykracza daleko poza sentyment. W rodzinach wielopokoleniowych pełnią oni wiele istotnych funkcji:
- Są archiwami rodzinnej pamięci – opowiadają o przeszłości, która ukształtowała tożsamość całej rodziny.
- Przekazują wartości etyczne i mądrość – uczą młodsze pokolenia tego, co wynieśli z własnego, nierzadko trudnego doświadczenia.
- Wspierają wychowanie – w czasach, gdy rodzice są pochłonięci pracą, pradziadkowie często pełnią rolę nieopłacanych opiekunów, nauczycieli i przewodników.
- Stanowią symbol ciągłości międzypokoleniowej – pokazują dzieciom, że każde pokolenie ma w rodzinie swoje miejsce i znaczenie.
- Budują więzi międzypokoleniowe – stwarzają okazję do naturalnych, głębokich rozmów między najmłodszym a najstarszym pokoleniem.
Istniejące święta – po co Dzień Prababci i Pradziadka?
Obecnie w Polsce obchodzimy:
Dzień Babci (21 stycznia) – dzień pamięci i wdzięczności dla babć.
Dzień Dziadka (22 stycznia) – dzień pamięci i wdzięczności dla dziadków.
Jak wyjaśnia petycja: święta te nie mają charakteru świąt państwowych. Ich obchodzenie wykształciło się w społeczeństwie w sposób naturalny, w wyniku utrwalonej praktyki społecznej.
Te tradycyjne daty skupiają się jednak głównie na relacjach w najbliższej linii pokoleniowej (wnuki – dziadkowie). Petycja proponuje odrębny dzień dla pradziadków i prababć – osób będących żywym symbolem najstarszego pokolenia. Byłoby to święto celebrujące nie tylko ich obecność, ale także niezastąpioną rolę strażników rodzinnej historii i międzypokoleniowej mądrości.
Wrzesień – miesiąc tradycji i rodziny
Wrzesień ma w Polsce szczególne znaczenie. To czas powrotu do codziennych rytmów – dzieci idą do szkoły, rodzice wracają do pracy, a dom ponownie gromadzi wszystkich pod jednym dachem.
Wnioskodawcy zwracają uwagę, że wrzesień to idealny moment na takie obchody. Po wakacjach rodziny wracają do codziennego trybu życia, dzieci rozpoczynają naukę, a w domach pojawia się więcej rozmów o bliskich, szkole, historii i przyszłości. To czas, gdy najstarsze pokolenie może rzeczywiście wzmacniać rodzinną więź poprzez naturalne, głębokie dyskusje.
Petycja proponuje zatem obchodzenie Dnia Prababci i Pradziadka we wrześniu – miesiącu, gdy naturalnie skupiamy się wokół wspólnego domu, tradycji i edukacji. Byłaby to doskonała okazja do wyrażenia wdzięczności najstarszemu pokoleniu w trakcie wspólnego pobytu w domu i ważnych rozmów.
Czego domagają się autorzy petycji?
Autorzy dokumentu zwracają się do Senatu o pozytywne rozpatrzenie wniosku i podjęcie działań zmierzających do:
- Urzędowego ustanowienia Dnia Prababci i Pradziadka.
- Wpisania tego dnia do oficjalnego kalendarza świąt obchodzonych w Polsce.
- Popularyzacji tego symbolicznego święta w mediach, szkołach, domach i instytucjach publicznych.
Petycja jasno stwierdza:
- Dla nas byłby to mały zapis w kalendarzu, ale wielki znak, że pamięć, doświadczenie i miłość najstarszego pokolenia są dla Polski ważne.
Celem nie jest wprowadzanie kolejnego dnia wolnego od pracy. Chodzi o to, aby pradziadkowie czuli się doceniani, a ich rola w życiu rodzinnym, budowaniu międzypokoleniowej solidarności i przekazywaniu wartości została publicznie uznana. Jak podkreślono w dokumencie: ustanowienie Dnia Pradziadków mogłoby być pięknym symbolem łączącym najstarsze i najmłodsze pokolenia.
Bibliografia
Jakubowski, A. (2026). Petycja o Dzień Prababci i Pradziadka. Senat Rzeczypospolitej Polskiej, nr petycji P11-161/26. https://www.senat.gov.pl
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. (2026). Departament Polityki Senioralnej. Stanowisko wspierające ustanowienie Dnia Prababci i Pradziadka. https://www.kprm.gov.pl
Uniwersytet Trzeciego Wieku im. Haliny Szwarc w Warszawie. (2026). Stanowisko w sprawie Dnia Prababci i Pradziadka. https://www.utw.cmkp.edu.pl
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. (2024). Polityka senioralna — rola starszego pokolenia w społeczeństwie. Materiały informacyjne. https://www.mpips.gov.pl
Rzecznik Praw Pacjenta. (2024). Rekomendacje dotyczące opieki nad seniorami w ramach edukacji międzypokoleniowej. Wytyczne
