Oszuści podszywają się pod pracowników ZUS. Wykorzystują strach i presję czasu
Jak co roku październik upłynął pod znakiem Dni Seniora. W całym kraju odbyło się kilkaset spotkań, w których uczestniczyło około 20 tys. osób. Tematem przewodnim tegorocznej edycji była dezinformacja.
Zaproszeni eksperci zwracali uwagę, że oszuści są coraz bardziej pomysłowi i bezwzględni. Ich metody często opierają się na wywołaniu silnych emocji, zaskoczeniu rozmówcy i nakłonieniu go do natychmiastowego działania. Dlatego tak ważne są ograniczone zaufanie, zachowanie spokoju i samodzielne sprawdzenie otrzymanych informacji.
Przekonał się o tym mieszkaniec Łodzi, który zgłosił się do sali obsługi klientów I Oddziału ZUS. Chciał upewnić się, czy jego emerytura jest bezpieczna. Dzień wcześniej zadzwoniła do niego kobieta podająca się za pracownicę Zakładu. Ostrzegła, że ktoś właśnie próbuje przejąć jego świadczenie. Chwilę później odezwał się kolejny rozmówca, który zaoferował pomoc w ochronie pieniędzy. Postawił jednak warunek: senior miał zalogować się do bankowości internetowej i podać kod.
Na szczęście mężczyzna nabrał podejrzeń, przerwał rozmowę i osobiście udał się do placówki ZUS. Tam dowiedział się, że pracownicy Zakładu nie proszą o hasła ani dane umożliwiające dostęp do rachunku bankowego.
Podobna próba oszustwa miała miejsce w Koniecpolu. Do tamtejszej placówki ZUS przyszedł klient, który pokazał urzędnikom wiadomość otrzymaną przez WhatsApp. Załączono do niej pismo wyglądające na oficjalny dokument, opatrzone jednak sfałszowanym podpisem prezesa ZUS.
Wcześniej zadzwonił do niego rzekomy pracownik Zakładu z propozycją zwiększenia emerytury aż o 30 proc. Warunek? Wpłata 800 zł i przekazanie numeru rachunku bankowego, na który miały trafić dodatkowe pieniądze.
Senior nie dał się skusić obietnicą wyższego świadczenia. Zamiast przekazywać dane, postanowił sprawdzić wiarygodność oferty w placówce ZUS.
– Na szczęście klient wykazał się ogromną rozwagą – nie dał się skusić obietnicom wysokiego zysku i zamiast podawać wrażliwe dane, przyszedł zweryfikować sprawę w ZUS. W ten sposób uchronił swoje oszczędności, a urzędnicy natychmiast potwierdzili, że pismo to ordynarne fałszerstwo – opowiada Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
„Premier załatwił dodatkowe pieniądze”. Tak oszuści próbują zdobyć dane seniorów
Przestępcy wykorzystują nie tylko telefony i internet. Zdarza się, że odwiedzają starsze osoby w ich domach, podając się za przedstawicieli instytucji publicznych.
Dwa lata temu do drzwi emerytki z Bydgoszczy zapukała kobieta, która przedstawiła się jako pracownica ZUS. Poinformowała seniorkę, że dzięki działaniom premiera polscy emeryci mogą otrzymać dodatkowe pieniądze z Unii Europejskiej. Obiecała pomóc w ich uzyskaniu, ale zażądała dowodu osobistego i legitymacji emeryta-rencisty.
Kobieta zachowała jednak czujność i poprosiła nieznajomą o okazanie dokumentu potwierdzającego jej tożsamość. Rzekoma urzędniczka stwierdziła, że zostawiła go w samochodzie, po czym uciekła. Przekazanie danych osobowych mogło narazić seniorkę m.in. na próbę wyłudzenia kredytu.
Podobne metody stosowano we Wrocławiu. Oszuści odwiedzali emerytów w domach i przekonywali, że mogą pomóc w uzyskaniu wyższej emerytury już od kolejnego miesiąca. Wystarczyło wypełnić przygotowany przez nich wniosek, który zawierał dane wrażliwe.
Jak rozpoznać próbę oszustwa? ZUS przypomina o najważniejszych zasadach
Historie zgłaszane przez seniorów mają wspólny mianownik: przestępcy próbują wywołać presję i skłonić rozmówcę do szybkiego działania. Podczas Dni Seniora policjanci i eksperci z NASK – Państwowego Instytutu Badawczego – zwracali uwagę na sygnały, które powinny wzbudzić podejrzenia.
Szczególną ostrożność należy zachować, gdy ktoś:
- straszy utratą emerytury lub informuje o próbie przejęcia pieniędzy;
- obiecuje szybkie podwyższenie świadczenia w zamian za opłatę;
- żąda podania hasła do bankowości internetowej, kodu SMS lub innych danych umożliwiających dostęp do konta;
- prosi o przekazanie dowodu osobistego lub legitymacji emeryta;
- nakłania do natychmiastowego podpisania dokumentów lub wykonania przelewu;
- podaje się za pracownika ZUS, ale nie potrafi wiarygodnie potwierdzić swojej tożsamości.
Najważniejsza zasada? Nie działać pod wpływem emocji. Jeśli rozmówca straszy utratą pieniędzy albo przekonuje, że pojawiła się wyjątkowa okazja, najlepiej zakończyć rozmowę i samodzielnie zweryfikować jego słowa.
ZUS radzi, by w takiej sytuacji przejąć inicjatywę: odłożyć telefon lub zamknąć drzwi, odetchnąć i spokojnie sprawdzić otrzymane informacje. Pracownicy Zakładu nie odwiedzają seniorów w domach, aby oferować im dodatkowe świadczenia. Kontakt elektroniczny lub SMS-owy ZUS prowadzi z osobami, które mają konto na profilu eZUS i wybrały taką formę komunikacji.
Jeśli mamy wątpliwości, czy rozmawiamy z prawdziwym pracownikiem Zakładu, możemy skontaktować się z najbliższą placówką ZUS, Centrum Kontaktu Klientów pod numerem 22 560 16 00 lub napisać na adres [email protected].
Jeżeli podejrzewamy próbę oszustwa lub straciliśmy pieniądze, należy powiadomić policję. Za oszustwo grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Źródło: ZUS
Monika Krzepina
