Jak zmniejszyć ryzyko upadków po 65. roku życia? Porady fizjoterapeuty

Dlaczego ryzyko upadków wzrasta z wiekiem?

- To bardzo złożony problem, związany bezpośrednio ze starzeniem się organizmu – mówi fizjoterapeuta Grzegorz Grochal.

Z wiekiem spada ilość masy i siły mięśniowej (sarkopenia). Starzeje się też układ nerwowy, co powoduje spowolnienie reakcji i słabsze czucie głębokie.

Dodatkowo dochodzą problemy ze wzrokiem i choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, choroby neurologiczne (np. Parkinson) czy neuropatie obwodowe.

- U każdej osoby ryzyko może wyglądać inaczej i postępować powoli, ale u wszystkich ma tendencję do stopniowego narastania – podkreśla specjalista.

Czynniki zwiększające ryzyko upadków

Na upadki wpływają zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne.

- To m.in. osłabienie siły nóg, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, a także zażywanie niektórych leków, np. nasennych – wylicza Grzegorz Grochal.

Do tego dochodzą czynniki w domu: dywany, progi, kable, śliskie podłogi czy nieodpowiednie obuwie.

- No i jeden z ważniejszych czynników to pośpiech. Najczęściej nakłada się kilka problemów naraz – przyznaje fizjoterapeuta.

Ćwiczenia poprawiające równowagę i siłę

Najlepsze są ćwiczenia oporowe, czyli siłowe, szczególnie dla nóg i tułowia.

- To one w największym stopniu wpływają na stabilność  – mówi Grzegorz Grochal.

Równie ważny jest trening równowagi i ćwiczenia funkcjonalne, np. omijanie przeszkód, zmiany kierunku czy symulowanie codziennych czynności.

- Warto też uczyć pacjentów, jak bezpiecznie upadać i samodzielnie wstać z podłogi. To często robi ogromną różnicę – podkreśla ekspert.

Jak zmienić dom, aby był bezpieczny?

Bezpieczne otoczenie działa od razu.

- Trzeba zadbać o dobre oświetlenie, pousuwać niepotrzebne dywany i luźne kable. Krzesła mogą być stylowe, ale muszą być stabilne – radzi Grzegorz Grochal.

W łazience warto montować maty antypoślizgowe i uchwyty przy wannie, prysznicu czy toalecie.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Częste potknięcia lub lekkie upadki nie powinny być ignorowane.

- To jeden z pierwszych sygnałów pogorszenia funkcji organizmu - przyznaje Grzegorz Grochal.

Jeżeli oprócz upadków pojawiają się zawroty głowy, trudności w chodzeniu czy wstawaniu z krzesła, to sygnał alarmowy.

- Wczesna reakcja pozwala zapobiec poważnym urazom i poprawić komfort życia – podkreśla ekspert.