Kogo dotyczy obowiązek rozliczenia?
Limity dorabiania oraz obowiązek rocznego rozliczenia przychodów dotyczą:
- wcześniejszych emerytów,
- rencistów,
którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, czyli:
- 60 lat w przypadku kobiet,
- 65 lat w przypadku mężczyzn.
Jak przypomina Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim, to właśnie te osoby muszą poinformować ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych w ubiegłym roku.
Jakie przychody trzeba wykazać?
Rozliczeniu podlegają m.in. przychody z tytułu:
- umowy o pracę,
- umowy zlecenia,
- prowadzenia działalności gospodarczej,
- pełnienia funkcji członka rady nadzorczej,
- pracy za granicą.
ZUS porównuje osiągnięte przychody z kwotą wypłaconego świadczenia. Dzięki temu może ustalić, czy emerytura lub renta była wypłacana w należnej wysokości.
Zaświadczenie czy oświadczenie?
Sposób rozliczenia zależy od formy zatrudnienia:
- Pracownicy i zleceniobiorcy – powinni dostarczyć zaświadczenie od pracodawcy lub zleceniodawcy o wysokości przychodów.
- Osoby prowadzące działalność gospodarczą – składają własne oświadczenie, w którym jako przychód wskazują podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Warto pamiętać, że rozliczenie może zostać przeprowadzone w najkorzystniejszy dla świadczeniobiorcy sposób – miesięcznie lub rocznie. Jeśli w niektórych miesiącach limit został przekroczony, ale w innych nie został osiągnięty, rozliczenie roczne może pozwolić uniknąć zwrotu części świadczenia.
Ile można było dorobić w 2025 roku?
W 2025 roku obowiązywały następujące limity roczne:
- 72 562,00 zł brutto – dopuszczalna roczna kwota przychodu (70% przeciętnego wynagrodzenia),
- 134 757,80 zł brutto – graniczna roczna kwota przychodu (130% przeciętnego wynagrodzenia).
Przekroczenie pierwszego progu może skutkować zmniejszeniem świadczenia, natomiast przekroczenie drugiego – jego zawieszeniem.
Kto nie musi się rozliczać?
Z obowiązku informowania ZUS o zarobkach zwolnione są co do zasady osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny. Mogą one dorabiać bez ograniczeń.
Uwaga – osoby, które osiągnęły wiek emerytalny w 2025 roku, ale wcześniej pobierały wcześniejszą emeryturę, muszą rozliczyć się z dochodów uzyskanych w miesiącach poprzedzających ukończenie tego wieku.
Limitów dorabiania nie stosuje się również do:
- osób pobierających rentę rodzinną i mających ustalone prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego,
- osób otrzymujących emeryturę częściową,
- rent inwalidów wojennych i wojskowych, których niezdolność do pracy ma związek ze służbą,
- osób pobierających rentę rodzinną po takich inwalidach,
- uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów do 26. roku życia pobierających rentę rodzinną oraz zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub agencyjnej.
Źródło: ZUS
Monika Krzepina
