Osteoporoza ? Nie daj się złamać!

Osteoporoza nazywana „cichym złodziejem kości", to choroba charakteryzująca się niską masą kostną, prowadząca do złamań kości bez urazu lub po niewielkim urazie. Jej przebieg początkowo jest niezauważalny. Objawy występują późno i są to najczęściej złamania nadgarstków, kręgosłupa lub szyjki kości udowej. Złamania osteoporotyczne kości prowadzą do znacznego ograniczenia sprawności fizycznej, a przez to do ograniczenia zwykłej aktywności w życiu codziennym.

Im człowiek jest starszy tym ryzyko wystąpienia choroby jest większe. Osoby powyżej 60 roku życia są najbardziej narażoną grupą wiekową. Osteoporoza występuje częściej u kobiet, niż u mężczyzn, ma to związek z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy, niż andropauzy u mężczyzn.

Bardzo ważna jest wczesna diagnostyka a najczęstszym badaniem diagnozującym osteoporozę jest pomiar gęstości kości, służy do tego densytometria kości. Określenie gęstości mineralnej kości przy użyciu densytometrii zaleca się u wszystkich kobiet powyżej 60 roku życia (niezależnie od czynników ryzyka) oraz u młodszych kobiet po menopauzie, obciążonych co najmniej jednym czynnikiem ryzyka.

Najważniejsze czynniki ryzyka osteoporozy i złamań:

• Przebyte złamanie.

• Występowanie osteoporozy w rodzinie, np. złamania kręgów, kości przedramienia lub udowej.

• Drobna budowa ciała.

• Nietolerancja mleka, mała podaż wapnia i witaminy D.

• U kobiet menopauza przed 50 rokiem życia

• Niedobory hormonów płciowych - estrogenów u kobiet, androgenów u mężczyzn

• Leczenie kortykoidami, np. enkortonem.

• Niska gęstość minerałów kości w wykonanej kiedykolwiek densytometrii (konieczna jest profilaktyka i okresowa kontrola densytometryczna).

Badanie densytometryczne jest bezbolesne i nieszkodliwe dla zdrowia. Do badania nie trzeba się przygotowywać, pacjent nie musi się rozbierać. Badany leży na specjalnym stole, czujniki densytometru przesuwają się nad ocenianym fragmentem kośćca, a na ekranie monitora pojawia się obraz kości, których gęstość jest mierzona. Badanie trwa kilka minut. Wynik jest drukowany zaraz po zakończeniu badania.

Densytometria pozwala bardzo wcześnie bo wyprzedzeniem od 5 do 20 lat) stwierdzić zwiększone ryzyko złamań kręgów i kości udowej. Określenie stopnia zmniejszenia zawartości składników mineralnych w kości ma ogromne znaczenie nie tylko we wczesnej diagnostyce osteoporozy, ale również osteopenii, czyli prawdopodobnego zagrożenia osteoporozą. Wykrycie tego zagrożenia z wyprzedzeniem 10-15-letnim ma kapitalne znaczenie w podjęciu intensywnej profilaktyki.

Osteoporoza zwiększa ryzyko przedwczesnej śmierci, szczególnie po złamaniu kości udowej.

Densytometr jest aparatem drogim a eksploatacja jest kosztowna, dlatego dość rzadko posiadanym przez uspołecznione placówki służby zdrowia. ZOZ-y ograniczają badania, na które i tak trzeba czekać w długiej kolejce. Densytometria jest natomiast łatwo dostępna w lecznicach prywatnych, choć niektóre z nich posiadają tylko aparaturę do badania przedramienia, co nie daje pełnej diagnozy. Wyczerpujące badanie nowoczesną aparaturą kosztuje ok. 80 złotych.

Densytometria umożliwia rozpoznanie zaniku kostnego, osteoporozy i ustalenie ryzyka złamań, wczesne zapobieganie i leczenie oraz kontrolę skuteczności terapii. Złamanie osteoporotyczne kości oznacza ból, często inwalidztwo i może stanowić zagrożenia życia.

Warto podjąć trud aby zapobiec złamaniom kości – wspólny wysiłek pacjentów i lekarzy będzie procentował w przyszłości.

ZBADAJ SWÓJ KOŚCIEC - NIE DAJ SIĘ ZŁAMAĆ – PRZEBADAJ SIĘ – ZGŁOŚ SIĘ NA DENSYTOMETRIĘ

Dr n. med. Andrzej Sawicki

Naczelny Konsultant w Centrum Medycznym Synexus

www.przebadajsie.pl