Kompetencje cyfrowe seniorów wyraźnie wzrosły
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego za 2026 r. wynika, że podstawowe lub wyższe kompetencje cyfrowe posiada już 61,6 proc. Polaków w wieku 16–74 lata. Rok wcześniej było to 50,4 proc. Oznacza to wzrost o 11,2 punktu procentowego.
Szczególnie interesujące są wyniki dotyczące starszych grup wiekowych. Wśród osób w wieku 65–74 lata odsetek posiadających co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe zwiększył się z 12 proc. w 2025 r. do 23 proc. w 2026 r. To wzrost o 11 punktów procentowych.
Jeszcze większą zmianę odnotowano w grupie 55–64 lata. W tym przypadku wskaźnik wzrósł z 32 do 49 proc., czyli o 17 punktów procentowych.
Poprawa jest widoczna również w młodszych grupach. Wśród osób w wieku 45–54 lata podstawowe lub wyższe kompetencje cyfrowe posiada już 64 proc. badanych, podczas gdy rok wcześniej było to 48 proc.
Mimo wyraźnego postępu wiek nadal ma znaczenie. W grupie 25–34 lata odpowiednie umiejętności posiada 83 proc. badanych, a wśród osób w wieku 65–74 lata – 23 proc. Różnica pozostaje więc duża.
Co oznaczają podstawowe kompetencje cyfrowe?
Posiadanie podstawowych umiejętności cyfrowych nie oznacza, że ktoś biegle posługuje się komputerem, korzysta z zaawansowanych programów czy bez problemu rozwiązuje wszystkie problemy techniczne.
Chodzi o umiejętności pozwalające wykonywać podstawowe czynności w cyfrowym świecie. Obejmują one między innymi wyszukiwanie informacji, komunikację internetową, korzystanie z usług cyfrowych, tworzenie treści oraz kwestie związane z bezpieczeństwem.
W przypadku osób starszych takie umiejętności mogą mieć bardzo praktyczne znaczenie. Internet pozwala między innymi sprawdzić informacje o zdrowiu, skorzystać z usług administracji publicznej, odebrać dokumenty, zrobić zakupy czy utrzymywać kontakt z rodziną mieszkającą w innym mieście lub kraju. Coraz więcej osób starszych korzysta również z bankowości elektronicznej. O tym, jak robić to bezpiecznie, przeczytasz w artykule Cyberbezpieczni seniorzy. Jak korzystać z bankowości online?
Nie oznacza to oczywiście, że każda starsza osoba musi korzystać ze wszystkich dostępnych rozwiązań. Ważne jest jednak, aby osoby, które chcą korzystać z usług internetowych, miały możliwość zdobycia potrzebnej wiedzy i uzyskania pomocy.
Skąd tak duży wzrost umiejętności cyfrowych?
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że do wzrostu kompetencji cyfrowych przyczyniają się między innymi szkolenia, kampanie edukacyjne oraz inicjatywy realizowane przez administrację publiczną i jej partnerów.
Wśród działań skierowanych do osób starszych wymieniono m.in. szkolenia „E-fajfy” oraz kampanię „Buduj cyfrową formę klik po kliku”.
Istotną rolę odgrywa również projekt „Szkoła międzypokoleniowa”, w ramach którego młodzi ludzie pomagają seniorom zdobywać umiejętności potrzebne do korzystania z nowych technologii. W dwóch edycjach projektu zorganizowano około 8 tys. warsztatów, w których uczestniczyło ponad 16 tys. seniorów. W roli mentorów wystąpiło niemal 17,5 tys. uczniów.
Rozwijana jest także sieć Klubów Rozwoju Cyfrowego. Obecnie działa 40 pilotażowych placówek, a docelowo ma ich powstać ponad 2 tys. Mają one zapewniać dorosłym bezpłatne wsparcie i możliwość zdobywania praktycznych umiejętności.
Mimo poprawy większość seniorów nadal nie ma podstawowych kompetencji cyfrowych
Wzrost kompetencji cyfrowych to dobra wiadomość, ale nie oznacza, że problem wykluczenia cyfrowego został rozwiązany. W grupie osób w wieku 65–74 lata podstawowy lub wyższy poziom umiejętności cyfrowych osiąga zaledwie 23 proc. badanych. Oznacza to, że 77 proc. nie osiąga jeszcze tego poziomu.
Dla części starszych osób barierą pozostaje brak doświadczenia, obawa przed popełnieniem błędu, trudności z obsługą urządzeń czy niezrozumiałe komunikaty pojawiające się na ekranie. Problemem może być również brak osoby, do której można zwrócić się o pomoc.
Dlatego ważne są nie tylko same szkolenia, ale także ich praktyczny charakter. Nauka obsługi telefonu, korzystania z e-recepty, umawiania wizyty przez internet czy rozpoznawania podejrzanych wiadomości może przynieść osobom starszym konkretne korzyści w codziennym życiu. Warto też wiedzieć, jak sprawdzić, czy nasze dane nie znalazły się w niepowołanych rękach. Podpowiadamy to w poradniku Czy Twoje dane są naprawdę bezpieczne?
Dane GUS pokazują, że poprawa jest możliwa. Jednocześnie wskazują, że przed instytucjami zajmującymi się edukacją cyfrową wciąż pozostaje dużo pracy. Dla wielu osób starszych dostęp do wiedzy i praktycznego wsparcia może być ważnym krokiem w kierunku większej samodzielności.
Źródło: https://kompetencjecyfrowe.gov.pl/
Monika Krzepina
