Wróć 
Rak pęcherza głównie problemem seniorów Rak pęcherza głównie problemem seniorów
Co roku w Polsce diagnozę raka pęcherza słyszy około 6 tysięcy osób. To czwarty najczęstszy nowotwór u mężczyzn. Ryzyko zachorowania rośnie gwałtownie po 60. roku życia — według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, 70% pacjentów to osoby powyżej 70 lat. Jeśli Ty lub ktoś z Twojej rodziny masz powyżej 60 lat i martwisz się zmianami w moczu, częstomoczem czy bólem przy oddawaniu moczu, to właśnie objawy, które wymagają pilnej wizyty u urologa.
Tradycyjna operacja — i jej wady dla starszych pacjentów
Przez dziesięciolecia jedynym sposobem walki z zaawansowanym rakiem pęcherza było całkowite usunięcie narządu — cystektomia radykalna. Operacja polegała na otwarciu jamy brzusznej, usunięciu pęcherza, okolicznych tkanek i węzłów chłonnych, a następnie odtworzeniu drogi moczowej z fragmentu jelita. To rozległa procedura, która wymagała pobytu w szpitalu średnio dziesięć dni, a rekonwalescencja trwała tygodnie, czasem miesiące.
Dla seniorów ta metoda wiąże się z większym ryzykiem powikłań. Duży uraz operacyjny zwiększa ryzyko infekcji, powolnego gojenia się ran i powikłań układ krążenia. Starszych pacjentów obawiały się również długiego czasu anestezji i jej wpływu na umysł.
Nowa metoda: cystektomia robotyczna
Robotyczna chirurgia zmienia ten obraz. W Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Słupsku ostatnio wykonano pierwszy w regionie zabieg cystektomii robotycznej przy wsparciu systemu da Vinci. Metoda polega na wykonaniu kilku małych nacięć w brzuchu (zamiast jednego dużego), przez które wprowadza się robota chirurgicznego sterowanego przez doświadczonego urologa. Robot z precyzją milimetra usuwał chorego pęcherza moczowego, okoliczne tkanki i węzły chłonne.
Dlaczego to zmiana zasadnicza? Ponieważ dla Ciebie jako seniora oznacza to:
- Mniejsza utrata krwi podczas zabiegu — średnio o 40–60% mniej niż przy operacji klasycznej
- Szybsza rekonwalescencja — zamiast 10 dni w łóżku, już po kilku dniach możesz wstać i poruszać się
- Mniej bólu pooperacyjnego — dzięki małym nacięciom
- Niższe ryzyko powikłań — szczególnie infekcji i problemów z gojeniem się ran
Dla seniorów to ma szczególne znaczenie
Wyniki badań naukowych pokazują, że osoby w wieku 75–80 lat, które poddają się cystektomii robotycznej, mają niższą śmiertelność w trakcie hospitalizacji w porównaniu z tymi, które przechodzą tradycyjną operację otwartą. Według badań z 2024 roku opublikowanych w czasopiśmie Cancers, robotyczna metoda zmniejsza ryzyko zgonu w szpitalu o połowę u pacjentów najstarszych.
To dlatego, że dla osób w podeszłym wieku każda godzina anestezji ma znaczenie. Każdy dodatkowy dzień w szpitalu to dodatkowe ryzyko infekcji. Każde powikłanie — jak zakrzepy czy zapalenie płuc — może być dla seniora niebezpieczne. Robotyczna chirurgia redukuje wszystkie te zagrożenia.
Jak wygląda taka operacja w praktyce?
Zabiegu dokonuje doświadczony urolog siedzący przy specjalnym pulpicie, sterując ramionami robota za pośrednictwem joysticków. Robot ma kilka zalet nad rękami chirurga — nigdy się nie drży, ma lepszą widoczność miejsca operacji (obraz w 3D), a ramiona mogą się poruszać w każdym kierunku, nawet bardziej giętko niż człowiecze ręce. Wszystko to pozwala na precyzyjniejsze usunięcie tylko chorych tkanek i węzłów, nie niszcząc otaczających struktur.
Dla pacjenta oznacza to zabiegi trwające podobnie długo co tradycyjne — czasem trochę krócej — ale z znacznie mniejszym urazem dla organizmu.
Dostęp do nowej metody w Polsce
Słupska urologia to jeden z ośrodków, które opanowały tę technikę. Zespół przeprowadził już setki operacji usunięcia raka prostaty metodą robotyczną, a teraz rozszerza swoje możliwości na cystektomię — najbardziej złożoną operację w urologii onkologicznej. Planuje wykonywać około 20 takich zabiegów rocznie. To oznacza, że seniorowie z całego północnego regionu Polski będą mieć dostęp do tej zaawansowanej opieki refundowanej przez NFZ.
Rekonwalescencja po robotycznej operacji
Pacjent, który przeszedł pierwszy zabieg cystektomii robotycznej w Słupsku, wyjechał do domu już w czwartek — cztery dni po operacji, którą przebył w poniedziałek. Po operacji otwartej przebywałby w szpitalu co najmniej 10 dni. Te cztery dni mają dla seniora ogromne znaczenie — mniej czasu na odłożeniu od rodziny, szybciej powrót do własnego łóżka i rutyny, mniej infekcji szpitalnych.
Ból pooperacyjny jest znacznie mniejszy, więc starszy pacjent szybciej rezygnuje z opioidowych leków przeciwbólowych, które mogą zamieszać umysł. Przez kilka tygodni obowiązuje umiarkowana aktywność, ale możliwe są spacery i powolne powrócenie do normalnych czynności. Poprzez zaplanowaną rehabilitację fizyczną powrót do pełnej sprawności zajmuje kilka miesięcy zamiast pół roku.
Robotyczna chirurgia urologiczna to realny przełom dla seniorów zdiagnozowanych rakiem pęcherza. Pozwala uniknąć rozległej, niebezpiecznej dla starszych pacjentów operacji otwartej, oferując zamiast tego szybszą rekonwalescencję, mniej bólu i powikłań. Jeśli jesteś seniorem lub opiekujesz się starszą osobą chorą, a udzielono diagnozy zaawansowanego raka pęcherza, warto zapytać urologa o możliwość skierowania do ośrodka oferującego robotyczną cystektomię. W Polsce, w tym w Słupsku, usługa ta dostępna jest refundowana przez NFZ dla kwalifikujących się pacjentów.
