Operacyjne leczenie Alzheimera: polska innowacja dająca nadzieję pacjentom

Operacyjne leczenie Alzheimera: polska innowacja dająca nadzieję pacjentom

Lekarze z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Słupsku stanęli na czele pionierskiego projektu badawczego, który zmienia sposób walki z chorobą Alzheimera. Zamiast polegać wyłącznie na lekach, specjaliści stosują operacyjne leczenie Alzheimera — procedurę opartą na wspieraniu naturalnych procesów czyszczenia mózgu. Dla pacjentów w wczesnym stadium choroby to może oznaczać szansę na zatrzymanie postępowania, a nawet regresję objawów. Poznaj tę przełomową metodę i dowiedz się, do kogo mogłaby być dedykowana.

Jak działa operacyjne leczenie Alzheimera?

Aby zrozumieć, czym jest operacyjne leczenie Alzheimera, warto wiedzieć, co dzieje się w mózgu chorego. Alzheimer to choroba neurodegeneracyjna (związana z uszkodzeniem i obumieraniem komórek nerwowych), w której w mózgu gromadzą się szkodliwe białka i substancje metaboliczne. Normalnie mózg posiada naturalny system ich odprowadzania — pracownicy medyczni nazywają go „glymphatycznym systemem mózgu".

W Alzheimer ten system nie funkcjonuje prawidłowo, a szkodliwe metabolity się gromadzą. Polscy neurochirurdzy z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku oraz Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Słupsku wpadli na pomysł: co by się stało, gdybyśmy wspierać ten naturalny proces czyszczenia?

- Operacyjne leczenie Alzheimera polega na zabiegu mikrochirurgicznym, podczas którego chirurdzy pracują w miejscach, gdzie mózg łączy się ze strukturami znajdujących się poniżej szyi. Operując w miejscu, gdzie wszystkie układy łączą się ze sobą, możemy poprawiać odprowadzanie szkodliwych substancji — wyjaśnia dr Daniel Maliszewski, chirurg ze słupskiego szpitala - To jak udrożnienie naturalnego kanału, który był zatkany.

Zabiegi przeprowadzane są z pomocą robota mikrochirurgicznego o nazwie Symani — narzędzia niezwykle precyzyjnego, które zmniejsza ryzyko powikłań i poprawia dokładność pracy chirurga.

Skąd pochodzi ta metoda?

Operacyjne leczenie Alzheimera nie jest pomysłem powstałym z niczego. Badania nad tym podejściem prowadziły najlepsze światowe ośrodki mikrochirurgiczne w Stanach Zjednoczonych i Korei Południowej już od 2023 roku. Teraz ta metodologia trafia do Europy, a Polska — dzięki doświadczeniu i zaawansowanym technologiom słupskiego szpitala — jest jednym z pierwszych krajów, które wprowadza ją w praktyce klinicznej.

Warto wiedzieć, że Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Słupsku nie przypadkowo trafił do tego projektu. Placówka od lat rozwijała procedury mikrochirurgiczne, a jesienią 2024 roku została pierwszym szpitalem w Polsce, który wdrożył robota Symani. Od 2026 roku szpital jest także pierwszym centrum referencyjnym mikrochirurgicznego leczenia obrzęku chłonnego w Europie Środkowej.

Dla kogo przeznaczone jest operacyjne leczenie Alzheimera?

Nie każdy pacjent z chorobą Alzheimera będzie kandydatem do tego zabiegu. Procedura dedykowana jest przede wszystkim pacjentom we wczesnym stadium choroby. Dlaczego? Bo to właśnie na wczesnym etapie mózg ma największą szansę na regenerację i zatrzymanie postępowania choroby.

Kwalifikacja pacjentów przebiega starannie. Neurolodzy z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku pod kierownictwem dr. hab. Kamila Chwojnickiego badają kandydatów do zabiegu. Przeprowadzają m.in. testy biomarkerów — specjalnych wskaźników, których podwyższony poziom potwierdza rozpoznanie Alzheimera na komórkowym poziomie.

Wymagania do kwalifikacji obejmują:

• Rozpoznaną chorobę Alzheimera w wczesnym stadium
• Podwyższony poziom biomarkerów charakterystycznych dla Alzheimera
• Generalnie dobre zdolności fizjologiczne do przebycia zabiegu
• Zatwierdzenie przez komisję bioetyczną
• Wyrażenie dobrowolnej zgody na udział w projekcie badawczym

Jakie nadzieję wiążą lekarze z operacyjnym leczeniem Alzheimera?

Choć badania są wciąż na wczesnym etapie, specjaliści mają duże oczekiwania. Pierwsze cele są ostrożne: potwierdzić bezpieczeństwo operacji i określić, która grupa pacjentów odniesie największe korzyści z zabiegu.

Jednak dalsza perspektywa jest bardziej optymistyczna. Dr Maliszewski zaznacza, że zespół spodziewa się potencjalnego zatrzymania postępowania choroby u pacjentów po operacji, a we wczesnych stadiach Alzheimera nawet regresji objawów — czyli powrotu do lepszego funkcjonowania.

To znaczące odejście od aktualnych możliwości leczenia. Dotychczasowe leki dla pacjentów z Alzheimer przynoszą jedynie ograniczone efekty, a postęp choroby z czasem zwykle przyspieszany się. Operacyjne leczenie Alzheimera otwiera nową drogę — tam, gdzie zawodzi sama farmakologia.

Aktualna faza projektu

Obecnie projekt znajduje się w fazie rekrutacji pacjentów. Uzyskano zgody komisji bioetycznej, a zespół intensywnie szuka kandydatów spełniających kryteria. Pierwszymi pacjentami mogą być osoby, które już teraz zgłaszają się do szpitala w Słupsku lub są kierowane przez neurologów współpracujących z projektem.

Dr Maliszewski wyraża nadzieję, że pierwsze zabiegi będą przeprowadzane jeszcze w tym miesiącu, a wyniki będą monitorowane uważnie przez cały zespół badaczy.

Operacyjne leczenie Alzheimera to przełomowa metoda, która łączy zaawansowaną mikrochirurgię z naukowym zrozumieniem procesów neurodegeneracyjnych. Polska — dzięki doświadczeniu lekarzy w Słupsku i Gdańsku — staje się światową awangardą tego podejścia. Dla pacjentów we wczesnym stadium choroby to konkretna szansa na zatrzymanie postępowania i poprawę jakości życia. Jeśli Ty lub członek Twojej rodziny walczą z Alzheimer, warto skonsultować się ze specjalistą na temat możliwości udziału w tym pionierskim projekcie.