header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Światowy Dzień Serca 29 września

    Choroby układu krążenia są od lat zagrożeniem dla zdrowia i życia Polaków. I choć przeciętna długość życia się wydłuża, to i tak - jak wynika z najnowszego raportu Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Trwanie życia w 2017 r.”, co drugi zgon w Polsce następuje na skutek chorób serca. Warto więc zadbać o swoje serce i wzmocnić jego kondycję.

    W zdrowym ciele zdrowy duch

    Jednym z kluczowych elementów wpływających na ograniczenie ryzyka zachorowania na choroby serca jest zmiana sposobu życia z siedzącego na aktywny. Różne źródła naukowe potwierdzają, że już godzina aktywności fizycznej w tygodniu pozwala znacząco obniżyć zagrożenie zachorowania na choroby serca. Ważne jest jednak, by aktywność fizyczna była regularna.

    Więcej…  
  • Rehabilitacja po udarze mózgu

    Średnio co osiem minut atakuje kolejną osobę. Rocznie walczy z nim około 70 tys. Polaków. Blisko 60% chorych umiera w ciągu pierwsze roku, a 25% wszystkich chorych stanowią osoby poniżej 40 roku życia. To zatrważające dane, które dotyczą udaru mózgu. Choroby, która niespodziewanie może odebrać nam wszystko.

    Zaburzenia mowy, wzroku, pogorszenie koordynacji ruchowej to tylko niektóre ze zniszczeń, jakie w naszym organizmie powoduje udar mózgu. Najczęściej atakuje w nocy i może zostać niezauważony lub zbagatelizowany, co niestety zmniejsza szansę na całkowity powrót do zdrowia.

    Więcej…  
  • Probiotyki dla zdrowia

    Probiotyki to niezbędny element jesienno-zimowej profilaktyki. Nie tylko dbają o zdrowie jelit i wzmacniają układ odpornościowy, ale coraz częściej ukazują się badania potwierdzające ich korzystny wpływ na zdrowie zębów. Innowacyjne probiotyki mogłyby pomóc m.in. w walce z próchnicą.

    Superbakterie do walki z próchnicą?

    Sezon infekcji za pasem, niezbędne więc będą probiotyki, czyli żywe kultury bakterii lub drożdży, które spełniają bardzo ważną rolę i stosowane w odpowiedniej ilości wpływają korzystnie na zdrowie organizmu. 

    Więcej…  
  • Pierwsze oznaki prezbiopii

    Czy prezbiopia jest chorobą? Jakie są objawy prezbiopii i czy można jej zapobiec?

    Niestety trzeba jasno powiedzieć, że prezbiopia jest nieunikniona i wcześniej czy później jej objawy pojawią się u każdego z nas. Nie jest to jednak choroba, a nieuchronny proces wynikający z fizjologii i efekt naturalnych zmian zachodzących w narządzie wzroku. Z badań wynika, że 98 proc. Polaków po czterdziestce ma problemy ze wzrokiem polegające na znacznym pogorszeniu ostrości widzenia. Aż 94 proc. badanych stwierdziło, że musi odsuwać tekst od oczu, żeby go przeczytać, ponieważ z bliska widzi rozmazane i nieczytelne litery*.

    Więcej…  
  • Jak widzą Polacy po 55. roku życia?

    Jak wynika z najnowszych badań zrealizowanych na zlecenie Vision Express przez IQS Rynek i Opinia blisko 80% osób powyżej 55. roku życia ma wadę wzroku lub chorobę oczu. Alarmujące jest to, że aż 55% respondentów nie badało się u specjalisty w ciągu ostatniego roku. Zaburzenia widzenia często są nie tylko naturalnym skutkiem starzenia, ale mogą świadczyć o rozwoju poważnych chorób oczu, takich jak jaskra, AMD, zaćma lub choroby ogólnoustrojowej w tym cukrzycy i nadciśnienia tętniczego.

    Więcej…  
  • Cukrzyca jak sobie z nią radzić

    Mandaryna Fot Voyo BakiewiczPiosenkarka Marta Wiśniewska o tym, że choruje na cukrzycę typu 1 dowiedziała się, gdy była w ciąży. Z chorobą zmaga się już 15 lat i zdecydowała się opowiedzieć, jak rozwój medycyny wpływa na życie chorych z cukrzycą, jakie znaczenie mają dla nich innowacje oraz czego im brakuje. Diagnoza choroby przewlekłej jest trudnym momentem – jak Pani życie zmieniło się po diagnozie cukrzycy typu 1? Czy musiała Pani zmienić swoje plany?

    Więcej…  
  • Jesienna chandra, jak z nią walczyć

    Wiosną i latem czujemy przypływ energii i motywacji – przechodzimy na diety, stajemy się bardziej aktywni, rozwijamy zainteresowania, odkrywamy nowe smaki, odpoczywamy, remontujemy mieszkanie i odliczamy dni do długo wyczekiwanego urlopu. Gdy przychodzi jesień, a wraz z nią dni stają się coraz krótsze, a pogoda powoli przestaje rozpieszczać, dopada nas zniechęcenie i spadek nastroju. Jak z nimi walczyć i móc jak najdłużej „zatrzymać lato”?

    Więcej…  

Aktualności seniora

Spirometria

Spirometria – jest to badanie służące ocenie wydolności oddechowej. W trakcie jego trwania możliwe jest wykonanie próby farmakologicznej, istotnej przy doborze leków na astmę.

Więcej…

Scyntygrafia

Scyntygrafia – jest to badanie bazujące na promieniowaniu gamma, służące do obrazowania narządów i do oceny ich funkcji (jak np. przepływu krwi przez dany narząd).

Więcej…

Metoda Holtera

Metoda Holtera - badanie wykorzystywane jest w diagnozowaniu chorób serca. Umożliwia rejestrowanie pracy serca w trakcie wykonywania codziennych czynności, przez 24 godziny na dobę.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Nowości

Wyszukiwanie