header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Bolący kręgosłup - porady

    Jak dbać o swój kręgosłup każdego dnia? Długotrwała praca przed komputerem sprawia, że potrafimy na długi czas zastygać w jednej pozycji. Dochodzą do tego prace domowe, które wykonujemy przygarbieni i pochyleni. To wszystko stanowi dla naszego kręgosłupa olbrzymie wyzwanie i obciążenie. Jak chronić swój kręgosłup podczas codziennych czynności, wyjaśnia dr n. med. Joanna Stodolna-Tukendorf, fizjoterapeuta z FootMedica Kliniki Zdrowej Stopy. Śmiało możemy zaryzykować stwierdzenie, że większość z nas ma lub będzie miała problemy z kręgosłupem.

    Więcej…  
  • Ile powinniśmy spać?

    Zapotrzebowanie na określoną ilość snu zmienia się wraz z wiekiem – im jesteśmy starsi, tym zwykle mniej go potrzebujemy. Sen to niezbędne źródło regeneracji organizmu, a jego niedobór może negatywnie wpłynąć na stan naszego zdrowia, w tym również narząd wzroku. Co grozi naszym oczom z powodu niewyspania? I w jaki sposób możemy przyczyniać się do korygowania wady wzroku podczas snu? Na te pytania odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    Więcej…  
  • Bezpłatne konsultacje stomatologiczne w marcu

    Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej to doskonała okazja, aby przypomnieć o darmowych konsultacjach stomatologicznych, z których przez cały miesiąc można korzystać w ponad 70 gabinetach stomatologicznych partnerujących z należącą do Procter & Gamble marką Oral-B.

    Codzienna higiena jamy ustnej jest kluczem nie tylko do pięknego, zdrowego uśmiechu, lecz również do naszego zdrowia.

    Więcej…  
  • Starzenie się skóry

    Współczesny styl życia, a stan naszej skóry za 20 lat Kampania „interAKTYWNIE po zdrowie”

    Starzenie się skóry to proces, który zdeterminowany jest przez dwa główne czynniki - genetyczne (wrodzone) oraz środowiskowe. Pierwsze z nich oznaczają naturalne zmiany funkcji biologicznych w naszym organizmie, a dotyczą m.in. zmniejszenia aktywności komórek oraz ich zdolności do regeneracji. W drugiej grupie, znajdują się czynniki zewnętrzne (m.in. wpływ promieniowania słonecznego, dymu nikotynowego, smogu, czy stresu), które dodatkowo przyspieszają ten pierwszy mechanizm.

    Więcej…  
  • Choroby jamy ustnej

    20 marca obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej, najważniejsze „święto” stomatologiczne, podczas którego eksperci przypominają o znaczeniu zdrowia jamy ustnej. Jest się czym martwić – stan uzębienia Polaków jest jednym z najgorszych w całej Europie.

    Próchnica pierwszą przyczyną bezzębia w Polsce. Próchnica to najczęstsza choroba jamy ustnej atakująca nasze zęby.

    Więcej…  
  • Zapalenie krtani

    Nie trać głosu – idź do foniatry. Najgorsze co można zrobić dla swojego głosu w trakcie zapalenia krtani i chrypki to szeptać lub podwyższać natężenie głosu. Najlepiej nie mówić wcale, a jeśli to konieczne należy starać się mówić normalnym głosem. Jeśli zmiana głosu jest trwała trzeba udać się do foniatry.

    - Mówienie szeptem w takim stanie bardzo obciąża fałdy głosowe – wyjaśnia Karolina Gos- Niewęgłowska, foniatra z CM Medyceusz.

    Co może pomóc w trakcie zapalenia krtani? Nawilżanie gardła, inhalacje z soli fizjologicznej.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Serce Seniora

Choroby serca-test

  1. Wiek i płeć

Kobieta do menopauzy- 1 pkt

Kobieta po menopauzie – 4 pkt

Mężczyzna do 45 lat 3 pkt

Więcej…

Ogólnopolska Karta Seniora

Ogólnopolska Karta Seniora powstała z inicjatywy krakowskiego stowarzyszenia Manko. Może ją otrzymać każda osoba, która ukończyła 60 lat.

Więcej…

Test na depresję

Test na depresję – do samodzielnego wykonania

  1. Niewiele mnie interesuje i mało rzeczy sprawia mi przyjemność
  • Nigdy 0 pkt
  • Od czasu do czasu – 1 pkt
  • Mniej więcej przez 50% czasu – 2 pkt
  • Prawie codziennie – 3 pkt
Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie