header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Aparat ortodontyczny po 40+

    Magdalena Szela SlowikCoraz więcej osób po 40 roku życia decyduje się na spełnienie swojego marzenia o pięknym uśmiechu. 30 lat temu założenie aparatu ortodontycznego nie było takie proste. Nawet jeśli braliśmy pod uwagę tego rodzaju leczenie, często nie mogliśmy sobie na nie pozwolić z uwagi na brak środków finansowych, czy dostępu do odpowiednich specjalistów.

    Więcej…  
  • Krzywe zęby - co robić

    Nierówne zęby to coś więcej niż tylko kwestia estetyki. Ma to wpływ na wiele innych aspektów m.in. zdrowotnych, z których możesz nie zdawać sobie sprawy! Stomatolog przypomina, dlaczego prosty zgryz jest tak istotny.

    Łatwiejsza higiena zębów

    Dokładna higiena jamy ustnej u osób z nieprawidłowym zgryzem to wyzwanie. Wady takie jak np. stłoczenia zębów powodują, że trudniej dotrzeć szczoteczką, a nawet nicią do zakamarków, usunąć resztki jedzenia i gromadzącą się na zębach płytkę nazębną.

    Więcej…  
  • Udar liczy się każda minuta

    Ze zdrowiem jest jak z biznesem, liczy się każda minuta. W wielu wypadkach tylko szybka reakcja i kompleksowe działania pozwalają po udarze mózgu wrócić do normalnego funkcjonowania. Dzięki temu wśród pacjentów po udarze nie brakuje osób, u których doszło do zupełnego ustąpienia objawów lub pozostały po nich minimalne ślady, możliwe do wykrycia praktycznie tylko w czasie badania neurologicznego. Ale w tym wypadku niezwykle ważne są leczenie i odpowiednia rehabilitacja.

    Więcej…  
  • Gdzie kupić dobre okulary?

    Ponad 70% badanych dokonuje zakupów okularów korekcyjnych w prywatnych salonach optycznych, jednak przeciwsłoneczne niestety nadal najchętniej kupujemy w supermarkecie. Więcej informacji o preferencjach zakupowych klientów przedstawia raport „Polak z wadą wzroku” *1. Jego wyniki komentuje Małgorzata Leszczyńska, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    U optyka-rzemieślnika najchętniej

    Więcej…  
  • Mięśniak wielkości pomarańczy

    W obecnych czasach w „sieci” można znaleźć odpowiedź na prawie każde pytanie. Sięganie po łatwo dostępne informacje spowodowane chęcią zebrania wiadomości o potencjalnej chorobie wynika głównie ze strachu lub wstydu związanego z wizytą u specjalisty czy też konieczności czekania na wizytę lekarską. Tak właśnie 15 % Polek za pierwszą pomoc uznaje internet*1. O co najczęściej pytają Polki na forach internetowych i czego nie wiedzą o mięśniakach macicy? Odpowiadamy wspólnie z ginekologiem dr hab. Sławomirem Woźniakiem, ekspertem portalu „Zdrowa ONA”.

    Więcej…  
  • Jesienno zimowa depresja

    Brak słońca, krótkie dni, do tego chłód i wiatr mogą być przyczyną depresji jesienno-zimowej. Aby poprawić sobie nastrój należy znaleźć czas na relaks, uprawiać sport, a także właściwie się odżywiać. Pomocne będą również preparaty homeopatyczne, których działanie i bezpieczeństwo, potwierdzono badaniami klinicznymi.

    Co pogarsza nasz nastrój podczas zimy?

    Więcej…  

Aktualności seniora

Test Amslera

Test Amslera- służy do samodzielnego zdiagnozowania zwyrodnienia plamki żółtej. W celu przystąpienia do testu należy na gładkiej kartce papieru narysować kwadrat o bokach 10 cm i podzielić go na małe kwadraciki o bokach 5 milimetrów, a następnie narysować dużą, czarną kropkę w środku kwadratu.

Więcej…

Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów- jest to przewlekła choroba stawów powodująca ból oraz zaburzenie ich funkcji. Przebiega ona z okresami zaostrzeń i remisji, finalnie może prowadzić do niepełnosprawności.

Więcej…

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów- występuje z reguły po 40 roku życia. W jej wyniku dochodzi do niszczenia chrząstki stawowej i przebudowy tkanki kostnej. Obejmuje od jednego do kilku stawów.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie