header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Tradycje wigilijne

Wigilijna ryba 1

Choć tradycje wigilijne są na stałe wpisane w święta Bożego Narodzenia, często nie zastanawiamy się nad ich pochodzeniem. Czemu potrawy rybne cieszą się tak dużą popularnością w okresie świątecznym?

Skąd 12 potraw na stole? Czy ryba po grecku faktycznie jest grecka? Dlaczego karp uważany jest za symbol Wigilii?

Zazwyczaj kultywujemy tradycje, które obserwowaliśmy w rodzinnym domu, a które przekazywali nam rodzice i dziadkowie. Mało kto wie, że część z nich kształtowała się przez wieki, inne zaś pojawiły się zaledwie kilkadziesiąt lat temu. Co wpłynęło na wygląd naszej polskiej, tradycyjnej Wigilii?

Chrześcijańskie zwyczaje

Dawniej Wigilia była momentem, w którym chrześcijanie przygotowywali się do obchodzenia świąt Bożego Narodzenia. Służyć temu miał post, który poprzez odmawianie sobie mięsnych i tłustych potraw prowadził do oczyszczenia ciała i duszy. Dotyczyło to jednak nie tylko Wigilii – w średniowieczu nawet 200 dni w roku było postnych. Z tego też powodu w naszym kraju popularność zyskały ryby morskie i słodkowodne, których białe mięso było akceptowane podczas postu. Potwierdza to najstarsza polska książka kucharska z XVII w. autorstwa Stanisława Czernieckiego „Compendium Ferculorum” *1, w której wymieniane są wędzone, świeże, solone oraz suszone morskie przysmaki. Polska kuchnia znana była w Europie z pysznych, rybnych potraw. Ich popularność w okresie postnym miała więc wpływ na rodzaje wigilijnych potraw w okresie bożonarodzeniowym. Zapewne z tego też powodu nasza polska Wigilia, wbrew powszechnemu przekonaniu, jest jedną z najzdrowszych i najmniej kalorycznych w Europie (około 2400 kcal). *2

12 potraw – symbol chrześcijański czy łakomstwo?

Według różnych źródeł liczba potraw na wigilijnym stole również miała znaczenie. Niektórzy twierdzą, że nawiązuje ona jeszcze do słowiańskich zwyczajów – 12 potraw na uczcie przesilenia zimowego, organizowanej w tym samym czasie co obecna Wigilia, było dziękczynieniem za zbiory. Inne podania wskazują, że liczba ta symbolizowała każdego z Apostołów, a rybne potrawy nawiązywały do symbolu chrześcijaństwa. Historycy zaś podają, że taka ilość dań pojawiała się tylko na bogatych, magnackich dworach i wyznaczała status społeczny gospodarzy, pozwalało to też na obejście postnych nakazów. Niezależnie jednak od źródła, wielu Polaków nadal kultywuje tę tradycję, dokładając wszelkich starań, aby wigilijna kolacja składała się z 12 potraw.

Ryba po grecku? Nie, po polsku

Ryba po grecku jest jednym z najpopularniejszych dań na wigilijnym stole. Jednak mało kto wie, że z Grecją wiąże ją co najwyżej nazwa, a wielu Greków nigdy nie próbowało tego przysmaku. Filety otulone cebulą
i marchewką z nutą rozkosznego, pomidorowego smaku są polską potrawą. Nazwa zapewne pochodzi od skojarzenia z kuchnią grecką, znaną z łączenia smaku smażonych ryb z duszonymi warzywami. Jednak to Polacy delektują się tym smakołykiem, przygotowując go samemu, bądź polegając na gotowych daniach, takich jak Ryba po grecku SEKO. Jest to rozwiązanie nie tylko pyszne, ale i praktyczne - pozwala zaoszczędzić czas w trakcie przygotowań do wigilijnej kolacji.

Symbol Wigilii?

Karp nie zawsze królował na wigilijnym stole. Jeszcze przed 1939 r. występował jako jedno z wielu rybnych dań, nie wyróżniając się specjalnie na tle pozostałych pyszności pokroju śledzia czy łososia. Dopiero
w czasach PRL za sprawą ministra przemysłu i handlu, Hilarego Minca, spopularyzowano hasło „Karp na każdym wigilijnym, polskim stole”. W połowie lat 50. I 60. wdrożono plan, który skutkował masowym otwieraniem stawów hodowlanych. Karp jako ryba łatwo dostępna ostatecznie znalazł się na liście polskich tradycji wigilijnych.

Polacy z zamiłowaniem kultywują zwyczaj podawania wielu rybnych potraw na święta Bożego Narodzenia, wykorzystując do tego różne gatunki ryb. Bardzo dużą popularnością cieszą się łososie, dorsze, a przede wszystkim śledzie. Jest mnóstwo sposobów na ich przygotowanie, choć obecnie wiele osób wykorzystuje tzw. półprodukty, takie jak Śledzik na okrągło czy Beczka Śledzi w oleju wiejskim marki SEKO. Filety stały się podstawą wielu rybnych dań, których tradycyjny smak niezmiennie kojarzony jest z Wigilią. Pielęgnowanie dawnych zwyczajów nabiera więc nowoczesnego charakteru, niezmiennie jednak nawiązując do tradycji.

*1 https://culture.pl/pl/artykul/nie-tylko-karp-i-sledz-staropolskie-sposoby-na-swiateczna-rybe

*2 https://www.crazynauka.pl/polska-wigilia-jedna-z-najzdrowszych-europie/

Komentarze  

#1 Guest 2018-12-08 08:22
Nazwa prastarego święta zimowego -- Gody, pochodzi od zgody, godzenia się. Godzono się wtedy przede wszystkim ze skłóconymi krewnymi, lecz także z innymi ludźmi, a także innymi istotami, które miały dusze. czyli takimi, które dyszały, oddychały. Nie wolno więc było jeść mięsa krów, ani świń, bo one przecież miały dusze. Nie da się oddychać w wodzie, kto nie wierzy, niechaj sam spróbuje, zatem żyjąca w wodzie ryba duszy nie miała, i właśnie dlatego mięso ryb wolno jeść podczas uczty godowej.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Bolący kręgosłup - porady

    Jak dbać o swój kręgosłup każdego dnia? Długotrwała praca przed komputerem sprawia, że potrafimy na długi czas zastygać w jednej pozycji. Dochodzą do tego prace domowe, które wykonujemy przygarbieni i pochyleni. To wszystko stanowi dla naszego kręgosłupa olbrzymie wyzwanie i obciążenie. Jak chronić swój kręgosłup podczas codziennych czynności, wyjaśnia dr n. med. Joanna Stodolna-Tukendorf, fizjoterapeuta z FootMedica Kliniki Zdrowej Stopy. Śmiało możemy zaryzykować stwierdzenie, że większość z nas ma lub będzie miała problemy z kręgosłupem.

    Więcej…  
  • Ile powinniśmy spać?

    Zapotrzebowanie na określoną ilość snu zmienia się wraz z wiekiem – im jesteśmy starsi, tym zwykle mniej go potrzebujemy. Sen to niezbędne źródło regeneracji organizmu, a jego niedobór może negatywnie wpłynąć na stan naszego zdrowia, w tym również narząd wzroku. Co grozi naszym oczom z powodu niewyspania? I w jaki sposób możemy przyczyniać się do korygowania wady wzroku podczas snu? Na te pytania odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    Więcej…  
  • Bezpłatne konsultacje stomatologiczne w marcu

    Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej to doskonała okazja, aby przypomnieć o darmowych konsultacjach stomatologicznych, z których przez cały miesiąc można korzystać w ponad 70 gabinetach stomatologicznych partnerujących z należącą do Procter & Gamble marką Oral-B.

    Codzienna higiena jamy ustnej jest kluczem nie tylko do pięknego, zdrowego uśmiechu, lecz również do naszego zdrowia.

    Więcej…  
  • Starzenie się skóry

    Współczesny styl życia, a stan naszej skóry za 20 lat Kampania „interAKTYWNIE po zdrowie”

    Starzenie się skóry to proces, który zdeterminowany jest przez dwa główne czynniki - genetyczne (wrodzone) oraz środowiskowe. Pierwsze z nich oznaczają naturalne zmiany funkcji biologicznych w naszym organizmie, a dotyczą m.in. zmniejszenia aktywności komórek oraz ich zdolności do regeneracji. W drugiej grupie, znajdują się czynniki zewnętrzne (m.in. wpływ promieniowania słonecznego, dymu nikotynowego, smogu, czy stresu), które dodatkowo przyspieszają ten pierwszy mechanizm.

    Więcej…  
  • Choroby jamy ustnej

    20 marca obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej, najważniejsze „święto” stomatologiczne, podczas którego eksperci przypominają o znaczeniu zdrowia jamy ustnej. Jest się czym martwić – stan uzębienia Polaków jest jednym z najgorszych w całej Europie.

    Próchnica pierwszą przyczyną bezzębia w Polsce. Próchnica to najczęstsza choroba jamy ustnej atakująca nasze zęby.

    Więcej…  
  • Zapalenie krtani

    Nie trać głosu – idź do foniatry. Najgorsze co można zrobić dla swojego głosu w trakcie zapalenia krtani i chrypki to szeptać lub podwyższać natężenie głosu. Najlepiej nie mówić wcale, a jeśli to konieczne należy starać się mówić normalnym głosem. Jeśli zmiana głosu jest trwała trzeba udać się do foniatry.

    - Mówienie szeptem w takim stanie bardzo obciąża fałdy głosowe – wyjaśnia Karolina Gos- Niewęgłowska, foniatra z CM Medyceusz.

    Co może pomóc w trakcie zapalenia krtani? Nawilżanie gardła, inhalacje z soli fizjologicznej.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Serce Seniora

Choroby serca-test

  1. Wiek i płeć

Kobieta do menopauzy- 1 pkt

Kobieta po menopauzie – 4 pkt

Mężczyzna do 45 lat 3 pkt

Więcej…

Ogólnopolska Karta Seniora

Ogólnopolska Karta Seniora powstała z inicjatywy krakowskiego stowarzyszenia Manko. Może ją otrzymać każda osoba, która ukończyła 60 lat.

Więcej…

Test na depresję

Test na depresję – do samodzielnego wykonania

  1. Niewiele mnie interesuje i mało rzeczy sprawia mi przyjemność
  • Nigdy 0 pkt
  • Od czasu do czasu – 1 pkt
  • Mniej więcej przez 50% czasu – 2 pkt
  • Prawie codziennie – 3 pkt
Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie