header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Tradycje wigilijne

Wigilijna ryba 1

Choć tradycje wigilijne są na stałe wpisane w święta Bożego Narodzenia, często nie zastanawiamy się nad ich pochodzeniem. Czemu potrawy rybne cieszą się tak dużą popularnością w okresie świątecznym?

Skąd 12 potraw na stole? Czy ryba po grecku faktycznie jest grecka? Dlaczego karp uważany jest za symbol Wigilii?

Zazwyczaj kultywujemy tradycje, które obserwowaliśmy w rodzinnym domu, a które przekazywali nam rodzice i dziadkowie. Mało kto wie, że część z nich kształtowała się przez wieki, inne zaś pojawiły się zaledwie kilkadziesiąt lat temu. Co wpłynęło na wygląd naszej polskiej, tradycyjnej Wigilii?

Chrześcijańskie zwyczaje

Dawniej Wigilia była momentem, w którym chrześcijanie przygotowywali się do obchodzenia świąt Bożego Narodzenia. Służyć temu miał post, który poprzez odmawianie sobie mięsnych i tłustych potraw prowadził do oczyszczenia ciała i duszy. Dotyczyło to jednak nie tylko Wigilii – w średniowieczu nawet 200 dni w roku było postnych. Z tego też powodu w naszym kraju popularność zyskały ryby morskie i słodkowodne, których białe mięso było akceptowane podczas postu. Potwierdza to najstarsza polska książka kucharska z XVII w. autorstwa Stanisława Czernieckiego „Compendium Ferculorum” *1, w której wymieniane są wędzone, świeże, solone oraz suszone morskie przysmaki. Polska kuchnia znana była w Europie z pysznych, rybnych potraw. Ich popularność w okresie postnym miała więc wpływ na rodzaje wigilijnych potraw w okresie bożonarodzeniowym. Zapewne z tego też powodu nasza polska Wigilia, wbrew powszechnemu przekonaniu, jest jedną z najzdrowszych i najmniej kalorycznych w Europie (około 2400 kcal). *2

12 potraw – symbol chrześcijański czy łakomstwo?

Według różnych źródeł liczba potraw na wigilijnym stole również miała znaczenie. Niektórzy twierdzą, że nawiązuje ona jeszcze do słowiańskich zwyczajów – 12 potraw na uczcie przesilenia zimowego, organizowanej w tym samym czasie co obecna Wigilia, było dziękczynieniem za zbiory. Inne podania wskazują, że liczba ta symbolizowała każdego z Apostołów, a rybne potrawy nawiązywały do symbolu chrześcijaństwa. Historycy zaś podają, że taka ilość dań pojawiała się tylko na bogatych, magnackich dworach i wyznaczała status społeczny gospodarzy, pozwalało to też na obejście postnych nakazów. Niezależnie jednak od źródła, wielu Polaków nadal kultywuje tę tradycję, dokładając wszelkich starań, aby wigilijna kolacja składała się z 12 potraw.

Ryba po grecku? Nie, po polsku

Ryba po grecku jest jednym z najpopularniejszych dań na wigilijnym stole. Jednak mało kto wie, że z Grecją wiąże ją co najwyżej nazwa, a wielu Greków nigdy nie próbowało tego przysmaku. Filety otulone cebulą
i marchewką z nutą rozkosznego, pomidorowego smaku są polską potrawą. Nazwa zapewne pochodzi od skojarzenia z kuchnią grecką, znaną z łączenia smaku smażonych ryb z duszonymi warzywami. Jednak to Polacy delektują się tym smakołykiem, przygotowując go samemu, bądź polegając na gotowych daniach, takich jak Ryba po grecku SEKO. Jest to rozwiązanie nie tylko pyszne, ale i praktyczne - pozwala zaoszczędzić czas w trakcie przygotowań do wigilijnej kolacji.

Symbol Wigilii?

Karp nie zawsze królował na wigilijnym stole. Jeszcze przed 1939 r. występował jako jedno z wielu rybnych dań, nie wyróżniając się specjalnie na tle pozostałych pyszności pokroju śledzia czy łososia. Dopiero
w czasach PRL za sprawą ministra przemysłu i handlu, Hilarego Minca, spopularyzowano hasło „Karp na każdym wigilijnym, polskim stole”. W połowie lat 50. I 60. wdrożono plan, który skutkował masowym otwieraniem stawów hodowlanych. Karp jako ryba łatwo dostępna ostatecznie znalazł się na liście polskich tradycji wigilijnych.

Polacy z zamiłowaniem kultywują zwyczaj podawania wielu rybnych potraw na święta Bożego Narodzenia, wykorzystując do tego różne gatunki ryb. Bardzo dużą popularnością cieszą się łososie, dorsze, a przede wszystkim śledzie. Jest mnóstwo sposobów na ich przygotowanie, choć obecnie wiele osób wykorzystuje tzw. półprodukty, takie jak Śledzik na okrągło czy Beczka Śledzi w oleju wiejskim marki SEKO. Filety stały się podstawą wielu rybnych dań, których tradycyjny smak niezmiennie kojarzony jest z Wigilią. Pielęgnowanie dawnych zwyczajów nabiera więc nowoczesnego charakteru, niezmiennie jednak nawiązując do tradycji.

*1 https://culture.pl/pl/artykul/nie-tylko-karp-i-sledz-staropolskie-sposoby-na-swiateczna-rybe

*2 https://www.crazynauka.pl/polska-wigilia-jedna-z-najzdrowszych-europie/

Komentarze  

#1 Guest 2018-12-08 08:22
Nazwa prastarego święta zimowego -- Gody, pochodzi od zgody, godzenia się. Godzono się wtedy przede wszystkim ze skłóconymi krewnymi, lecz także z innymi ludźmi, a także innymi istotami, które miały dusze. czyli takimi, które dyszały, oddychały. Nie wolno więc było jeść mięsa krów, ani świń, bo one przecież miały dusze. Nie da się oddychać w wodzie, kto nie wierzy, niechaj sam spróbuje, zatem żyjąca w wodzie ryba duszy nie miała, i właśnie dlatego mięso ryb wolno jeść podczas uczty godowej.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Ukryta otyłość, jak się jej pozbyć?

    Idealna sylwetka, brak nadwagi, a jednocześnie duża, o wiele za duża ilość tkanki tłuszczowej, ukrytej w jamie brzusznej, wokół narządów wewnętrznych. Czy można być otyłym i o tym nie wiedzieć? Czy otyłość może się ukryć?

    Może i coraz więcej osób ma z tym kłopot. To przeważnie ludzie młodzi lub w średnim wieku, którzy są nieaktywni, żyją na siedząco, niezdrowo się odżywiają. Gromadzenie się tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej – tak zwany tłuszcz trzewny, otaczający nasze narządy wewnętrzne, które go nie dostrzegamy

    Więcej…  
  • Zaparcia u osób starszych

    Problemy z wypróżnianiem to częsty problem u osób starszych – szacuje się, że nawet 20 – 30% seniorów cierpi na zaparcia. Zbliżający się Dzień Babci i Dzień Dziadka to dobry moment, by poruszyć w rozmowie z dziadkami tę delikatną kwestię i podpowiedzieć, jak mogą sobie pomóc.

    Rozmowa na ten temat może być nieco niezręczna, jednak naszym celem jest pomoc, dlatego warto ją przeprowadzić. Przede wszystkim musimy pamiętać, że o zaparciach mówimy wtedy, gdy oddawanie stolca następuje rzadziej, niż co trzy dni.

    Więcej…  
  • Nadpotliwość - wstydliwy problemem

    Nadmierna potliwość odbiera ludziom pewność siebie. Spocone dłonie zawstydzają podczas powitania. Plamy pod pachami potrafią zniszczyć najpiękniejszą kreację. Pocimy się gdy jest nie tylko gorąco, ale także gdy denerwujemy się lub uprawiamy różne aktywności. Jeśli potu jest znacznie więcej to sygnał, że możemy cierpieć na nadpotliwość. Wówczas warto sprawdzić czy nie jest ona efektem problemów zdrowotnych i zastanowić się nad skorzystaniem z zabiegów redukujących nadpotliwość.

    Więcej…  
  • Zaćma nie tylko u seniorów

    Zaćma to jedna z niewielu chorób, które w świadomości społecznej są dziś tak mocno utożsamiane z wiekiem pacjenta. Przypisywana przede wszystkim osobom starszym katarakta, czyli zmętnienie soczewki oka powodujące stopniową utratę ostrości wzroku nie jest jednak chorobą, której grupę ryzyka można ograniczyć wyłącznie do osób po 50, 60, czy 70 roku życia.

    Więcej…  
  • Szampon z olejem arganowym

    W Maroko tłoczy się oleje z nasion czarnuszki, opuncji figowej i drzewa arganowego, które mogą być wykorzystane do pielęgnacji włosów. Zalecane są w przypadku podrażnionej i przesuszonej skóry głowy. Pomogą zregenerować zniszczone i osłabione włosy.

    Olej z czarnuszki na problemy skórne.

    Ze względu na wyjątkowe właściwości regenerujące i łagodzące - olej z nasion czarnuszki siewnej (Nigella Sativa) może być wykorzystywany do pielęgnacji zarówno skóry, jak i włosów.

    Więcej…  
  • Wszczepienie lub wymiana kardiowertera-defibrylatora

    Przemyslaw Mitkowski10 stycznia 2019 roku Ministerstwo Zdrowia ogłosiło, że minister zdrowia, prof. Łukasz Szumowski podpisał rozporządzenie wprowadzające do wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego nowe świadczenia opieki zdrowotnej. Wśród nich znajduje się procedura wszczepienia/ wymiany całkowicie podskórnego kardiowertera-defibrylatora (S-ICD).

    Więcej…  

Aktualności seniora

Badania wątrobowe

Próby wątrobowe jest to badanie z krwi, mające na celu ocenić stan wątroby. Osoby w przypadku których zachodzi podejrzenie co do nieprawidłowego funkcjonowania lub uszkodzenia tego narządu są kierowane na badania oznaczające poziom: ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Bilirubiny całkowitej, ChE.

Więcej…

Osteoporoza

Osteoporoza – test podatności na zachorowanie do samodzielnego wykonania. W celu zweryfikowania prawdopodobieństwa zachorowania na osteoporozę należy odpowiedzieć na poniższe pytania i zsumować liczbę odpowiedzi twierdzących.

Więcej…

Jaskra

Jaskra- test podatności na zachorowanie, do samodzielnego wykonania. W celu zweryfikowania prawdopodobieństwa zachorowania na jaskrę należy dopowiedzieć na dziesięć pytań i przyznać sobie punkty przypisane do danej odpowiedzi za każdą odpowiedz pozytywną.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie